Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), fon tasfiyelerine ilişkin bir analiz yayımladı.
Analizde, 3 bin reel sektör firmasının tasfiye fonlarında toplam 116 milyar TL yatırımı bulunduğu belirtildi. Bu tutarın 57 milyar TL’sinin Para Piyasası fonlarında yer aldığı kaydedildi.
TCMB analizi şöyle;
“Fon piyasasındaki gelişmeler, reel sektörü farklı kanallar üzerinden etkileyebilir. Firmaların fonlarda kalan kaynaklarına erişememesi ve bunun tedarik ilişkilerine yansımasının yanı sıra, finansal varlık fiyatlarındaki düşüşler, finansal koşullardaki sıkılaşma ve güvendeki zayıflama da firmaların ve hanehalklarının harcama, yatırım ve finansman kararlarında belirleyici olabilir. Bu kanalların izlenmesi, parasal aktarım mekanizmasının işleyişini ve finansal istikrara ilişkin riskleri değerlendirmek açısından önem taşıyor. Bu yazıda, söz konusu kanallardan birine odaklanarak Sermaye Piyasası Kurulunun (SPK) 17 Eylül 2026 tarihli kararıyla tasfiye kapsamına alınan fonlarda yatırımı bulunan reel sektör firmalarını inceliyoruz. Bu firmaların fon maruziyetlerini, ekonomideki ağırlıklarını ve tedarikçi bağlantılarını ortaya koyuyor; tasfiye kararı sonrasındaki kredi kullanımlarını değerlendiriyoruz.”
Fon Yatırımlarının Büyüklüğü ve Dağılımı
İlk olarak firmaların ilgili fonlarda tuttuğu kaynakların dağılımına bakıldı. 15 Eylül 2026 itibarıyla yaklaşık 3 bin reel sektör firmasının tasfiye kapsamındaki fonlarda toplam 116 milyar TL yatırımı olduğu bildirildi. Bunun 57 milyar TL’si, yani yaklaşık yarısı, para piyasası fonlarında; geri kalanı ise hisse senedi fonları ve diğer fon türlerinde bulunuyor. Söz konusu firmaların sektörel dağılımında ise belirgin bir yoğunlaşma görülmediği ifade edildi.
Tasfiye kapsamındaki fonlarda yatırımı bulunan firmaların ekonomideki ağırlığına da yer verilen analizde, bu şirketlerin reel sektörün toplam aktiflerinin yaklaşık yüzde 1,2’sini, istihdamının yüzde 0,6’sını, cirosunun yüzde 0,9’unu, ihracatının yüzde 1,1’ini ve ticari kredi bakiyesinin yüzde 0,9’unu oluşturduğu aktarıldı. Ancak fon yatırımlarının etkisinin her firma için aynı olmadığı vurgulanarak, her firmanın ilgili fonlardaki yatırım tutarının son yıl bilançosundaki dönen varlıklara bölünmesiyle bir maruziyet oranı hesaplandığı belirtildi. Buna göre, yüksek maruziyet grubundaki firmaların istihdam ve cirodaki payı on binde 3 seviyesinde kaldı. Analizde, bu firmaların toplam ticari kredilerdeki payının da on binde 2 gibi oldukça düşük bir düzeyde olduğu ifade edildi.