Küresel piyasalar, ABD’deki seçim sürecinin yarattığı siyasi belirsizlikler ile yapay zeka yatırımlarının finansmanına ilişkin endişelerin, Orta Doğu’daki diplomatik ilerlemeye dair iyimserliği bastırmasıyla yeni güne karışık bir görünümle başladı.
Seçim süreci, Orta Doğu eksenindeki gelişmeler ve yapay zeka harcamalarına yönelik soru işaretleri varlık fiyatları üzerinde baskı oluşturmayı sürdürüyor. Yatırımcılar, bu alandaki büyük ölçekli yatırımların ne kadar sürdürülebilir olduğunu sorgularken, söz konusu harcamaların şirketlerin gelir ve karlılığına ne zaman katkı sağlayacağına ilişkin belirsizlik de devam ediyor.
Bu tablo, dün şirket bazlı gelişmelerin etkisiyle yapay zeka ve teknoloji hisselerinde satış baskısını artırdı.
ABD’li çip üreticisi Marvell Technology’nin optik ağ teknolojileri şirketi Lumentum’u tamamı hisse takası yoluyla olmak üzere yaklaşık 115 milyar dolarlık işletme değeriyle satın alacağını açıklamasının ardından Marvell’ın hisseleri yüzde 12,72, Lumentum’un hisseleri ise yüzde 18,59 geriledi.
Oracle’ın hisseleri de şirketin yapay zeka yatırımlarını finanse etmek amacıyla 10 milyar dolarlık hisse senedi ve 10 milyar dolarlık tahvil ihracı planladığını duyurmasının ardından yüzde 8,76 değer kaybetti.
Analistler, yarı iletken sektöründe talep görünümüne yönelik kaygılar ile yüksek tutarlı sermaye harcamalarının finansmanına dair soru işaretlerinin, küresel faizlerde yeniden sıkılaşma beklentisiyle birleşerek düşüşleri hızlandırdığını belirtiyor.
ABD’de geçen hafta enflasyonist baskıların sürebileceğine işaret eden verilerin ardından dün açıklanan imalat sanayi Satınalma Yöneticileri Endeksi (PMI), sektörde büyümenin hızlandığını gösterdi. Tedarik Yönetimi Enstitüsünün (ISM) imalat sanayi PMI verisi ekimde 55,5’e yükseldi.
Ekonomik aktivitenin güçlü kalması, ABD Merkez Bankasının (Fed) para politikasında daha şahin bir tutum benimseyebileceği beklentilerini de destekliyor. Para piyasalarındaki fiyatlamalarda Fed’in aralık ayında faiz artırabileceğine ilişkin olasılık yüzde 75’e çıktı.
Bu kapsamda, ABD’de cuma günü açıklanacak tarım dışı istihdam verisi başta olmak üzere hafta boyunca yayımlanacak iş gücü piyasası göstergeleri ile Fed Başkan Yardımcısı Michelle Bowman’ın açıklamaları yatırımcıların yakın takibinde bulunuyor.
Orta Doğu’da gerilimi azaltmaya dönük çabalar da piyasaların odağında kalmaya devam ediyor. ABD Başkanı Donald Trump’ın seçimlerden sonra İran’a saldırmaya “hayır” dediğine ilişkin haber akışı, piyasalardaki savaş riskinin azalmasına katkı sundu.
ABD Başkan Yardımcısı JD Vance de İran’la bazı ilerlemeler kaydedildiğini ve müzakere yoluyla uzlaşma ihtimali konusunda oldukça iyimser olduklarını söyledi.
Orta Doğu’da barış sağlanabileceğine yönelik iyimserlik, petrol fiyatlarında düşüşü beraberinde getirdi.
Kurumsal cephede ABD’nin teknoloji devlerinden Apple’ın üç aylık bilançoyu açıklaması takip edildi. Şirketin net satışları bu dönemde yıllık yaklaşık yüzde 12 artışla 114,5 milyar dolara çıktı. Apple, geçen yılın aynı döneminde 102,5 milyar dolar net satış açıklamıştı.
Şirketin net karı aynı dönemde yüzde 12 artarak 30,7 milyar dolara ulaştı. Apple geçen yılın aynı döneminde 27,5 milyar dolar net kar elde etmişti. Hisse başına kar ise 1,85 dolardan 2,10 dolara yükseldi.
Bu gelişmelerin ardından ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi yüzde 4,90 civarında dengelenirken, dolar endeksi 101,8 seviyesinde yatay seyretti.
Yapay zeka kaynaklı endişelerle riskli varlıklarda görülen kayıplar, Orta Doğu’daki savaşın etkileriyle oluşan likidite ihtiyacı ve merkez bankalarına yönelik şahin beklentiler altın üzerinde baskı yaratmayı sürdürüyor.
Dün tepki alımlarıyla yükselen altının ons fiyatı, yeni günde yüzde 0,6 düşüşle 3 bin 922 dolardan işlem görüyor. Ocak vadeli Brent petrolün varili ise yüzde 0,4 artışla 105,2 dolara çıktı.
New York borsasında S&P 500 endeksi yüzde 0,51, Nasdaq endeksi yüzde 1,07 gerilerken, Dow Jones endeksi yüzde 0,41 yükseldi. ABD’de endeks vadeli kontratlar ise yeni güne karışık başladı.
Avrupa borsaları dün petrol fiyatlarındaki sert gerilemenin enflasyon risklerini azaltmasıyla pozitif bir seyir izledi. Orta Doğu’daki diplomatik çabaların barış ihtimaline dair iyimserliği artırması da bölgede risk iştahını destekledi.
Enerji maliyetlerindeki düşüş havayolu ve turizm şirketlerine olumlu yansıdı. Buna göre Air France-KLM hisseleri yüzde 4,8, IAG yüzde 3,8 ve Ryanair hisseleri yüzde 5 değer kazandı.
Öte yandan ABD Başkanı Donald Trump’ın özel temsilcisi Steve Witkoff, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, ülkesinin arabuluculuğunda 10-11 Kasım tarihlerinde Birleşik Arap Emirlikleri’nin (BAE) başkenti Abu Dabi’de Rusya ile Ukrayna arasında çalışma düzeyinde görüşmeler yapılacağını aktardı.
Witkoff, görüşmelerin savaş sonrası güvenlik düzenlemeleri, gerilimin azaltılması, insani yardım çalışmaları ve barışa yönelik atılacak sonraki adımlara odaklanacağını belirtti.
Bu arada Fransa’da hükümetin taahhütlerini yeterli bulmayan liseliler, ülkenin birçok noktasında okulları kuşatma eylemlerine yeniden başladı. Yerel basında yer alan haberlere göre, başkent Paris’in yanı sıra Marsilya, Toulouse, Rennes ve Lyon şehirlerinde de yüzlerce liseli eylem yaparak okul girişlerini kapattı.
Bu gelişmelerle İngiltere’de FTSE 100 endeksi yüzde 0,29, İtalya’da FTSE MIB 30 endeksi yüzde 0,90, Almanya’da DAX 40 endeksi yüzde 0,63 ve Fransa’da CAC 40 endeksi yüzde 0,98 yükseldi. Avrupa’da endeks vadeli kontratlar ise güne negatif başladı.
Asya cephesinde Hong Kong hariç satıcılı bir görünüm izlenirken, yapay zeka harcamalarına ilişkin kaygılar fiyatlamalarda öne çıkıyor.
Japonya’da piyasalar bugün tatil nedeniyle kapalı olurken, Güney Kore merkezli yarı iletken şirketlerinin hisselerindeki sert kayıplar dikkat çekiyor.
Güney Kore’de teknoloji şirketi LG Electronics hisseleri yüzde 6,6, yarı iletken şirketi SK Hynix yüzde 6 ve Samsung Electronics hisseleri de yüzde 4,5 düştü.
Çin’de ise hisse senedi piyasalarını desteklemek ve yatırımcı güvenini güçlendirmek amacıyla finansal destek önlemleri duyuruldu.
Analistler, bu adımların ekonominin tamamını kapsayan geniş çaplı bir mali teşvikten ziyade sermaye piyasalarına dönük destek niteliği taşıdığını belirtiyor.
Buna göre, Çin Halk Bankası (PBOC) dün yaptığı açıklamada finans kuruluşlarıyla takas işlemleri gerçekleştirileceğini ve bu işlemlerin borsaya 100 milyar yuan’dan (15 milyar dolar) fazla para enjekte edebileceğini bildirdi. Ayrıca yerel medyada Çin Menkul Kıymetler Düzenleme Komisyonu’nun (CSRC) likiditeyi artırmak için teminat kurallarını gevşetme planlarını incelediği aktarıldı.
Söz konusu gelişmelerin ardından kapanışa yakın Çin’de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,8, Güney Kore’de Kospi endeksi yüzde 3,9 düşerken, Hong Kong’da Hang Seng endeksi yüzde 0,5 yükseldi.
Dün alış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi, günü yüzde 1,88 değer kazanarak 10.961,67 puandan tamamladı.
Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası’nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı aralık vadeli kontrat ise dün akşam seansında normal seans kapanışına göre yüzde 0,18 düştü.
Yurt içinde bugün açıklanacak ekim ayı enflasyon verileri yatırımcıların odağında bulunuyor. AA Finans Enflasyon Beklenti Anketi’ne katılan ekonomistler, Tüketici Fiyat Endeksi’nin (TÜFE) ekimde yüzde 2,20 artacağını öngörüyor.
Dolar/TL dünü 49,9700’dan tamamlarken, bugün bankalararası piyasada açılışta önceki kapanışın yüzde 0,1 üzerinde 49,9970 seviyesinde işlem görüyor.
Analistler, bugün yurt içinde enflasyon verilerinin, yurt dışında ise ABD’de JOLTS açık iş sayısı, fabrika siparişleri ve dayanıklı mal siparişlerinin izleneceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 11.100 ve 11.200 puanın direnç, 10.900 ve 10.700 puanın destek konumunda olduğunu kaydetti.