S P Global Türkiye.
S&P Global Ratings Orta ve Doğu Avrupa (CEE) ve Bağımsız Devletler Topluluğu (CIS) Ülke Kredi Notları Direktörü ve Türkiye Lider Analisti Karen Vartapetov, Türkiye’de dezenflasyon sürecinin devam etmesini beklediklerini belirterek, kredi notunda olası bir artış için dezenflasyon ile uluslararası rezervlerin önemine dikkat çekti.
Kurum, nisanda yayımladığı son değerlendirmede Türkiye’nin kredi notunu “BB-/B” olarak teyit etmiş, not görünümünü de “durağan” bırakmıştı. 16 Ekim Cuma günü yapılması beklenen kredi notu duyurusu ise not kararı içermeyen bir analizle pas geçildi.
Vartapetov, kredi notu değerlendirmesi ve Türkiye ekonomisine ilişkin AA muhabirinin sorularını yanıtladı.
S&P Global Ratings’in Türkiye’ye yönelik mevcut kredi notu ve görünümünün geçerliliğini koruduğunu söyleyen Vartapetov, “Türkiye’ye ilişkin değerlendirmemizi cuma yerine pazartesi günü yayımlamamız ilk kez yaşanan bir durum değil. Bunu zaman zaman diğer ülkeler için de yapıyoruz. Eğer kredi notunda herhangi bir işlem, yani not değişikliği söz konusu değilse, piyasaların kafasını karıştırmamak için açıklamayı cuma yerine pazartesi günü yayımlama eğilimindeyiz.” dedi.
Türkiye ekonomisine ilişkin temel senaryoları yeniden gözden geçirdiklerini ve tahminlerinde bazı güncellemeler yaptıklarını aktaran Vartapetov, mevcut temel senaryonun geçerliliğini koruduğu sonucuna vardıklarını söyledi.
Türkiye ekonomisi için “durağan” görünümün, kredi notuna ilişkin yukarı ve aşağı yönlü risklerin birbirini dengelediğini gösterdiğini belirten Vartapetov, geçen haftaki not değerlendirmesini yayımlamamış olmalarının ilerleyen günlerde “olağan dışı bir değerlendirme” yapılacağı anlamına gelmediğini vurguladı.
“TEMEL ENFLASYON EĞİLİMİNDE İLERLEME VAR”
Hafta başında yayımladıkları analizde de belirttikleri gibi Türkiye’de dezenflasyonun sürmesini beklediklerini ifade eden Vartapetov, “Dezenflasyonun potansiyel olarak beklenenden güçlü gerçekleşmesi halinde, bunun kredi notu açısından yukarı yönlü bir etken olduğunu düşünüyoruz. Tek haneli enflasyon hedefi biraz iddialı olabilir ama düşük çift haneli seviyelerin daha gerçekçi olacağını düşünüyorum. Bununla birlikte, döviz rezervlerinin yeterliliği ve hane halkının Türk lirası cinsinden varlıklara duyduğu güvenin devam etmesi gibi başka kriterler de kredi notu için belirleyici rol oynuyor. Merkez Bankası’nın uluslararası rezervlerini biriktirmeye devam etmesi gerekiyor. Bütün bunların, yurt içinde yaşayanların Türk lirasına duyduğu güvenin sürdüğü bir ortamda gerçekleşmesi ve politika değişiklikleri yaşanmaması önemli. Böyle bir senaryo, daha yüksek bir kredi notuyla uyumlu olur.” diye konuştu.
Vartapetov, enflasyonun temel eğilimini yansıtan hizmet enflasyonunda yavaşlamaya işaret eden bazı olumlu sinyaller bulunduğunu, buna karşın fiyatlama davranışının geçmişe dönük olması nedeniyle enflasyon beklentilerinin çıpalanması için zamana ihtiyaç olduğunu anlattı.
Para politikasının da hane halkının ve yurt içinde yaşayanların tasarruflarını döviz yerine yerel para biriminde tutmalarını sağlayacak ölçüde ikna edici olması gerektiğini dile getiren Vartapetov, Orta Doğu’daki savaşın yol açtığı enerji fiyat şokunun Türkiye’de öngörülen manşet enflasyonu yaklaşık 7 puan artırdığını söyledi.
Konuşmasını sürdüren Vartapetov, enerji şokunun ikinci tur etkilerinin sınırlı kaldığını, bunun temel nedeninin ise iç talepteki yavaşlama olduğunu ifade etti. Vartapetov, “İç talebin zayıfladığına ilişkin güçlü kanıtlar görüyoruz ve bu da firmaların artan maliyetleri tüketiciye yansıtmasının zorlaştığı anlamına geliyor. Para politikası bileşiminin ve genel olarak para politikası duruşunun ekonomi üzerinde nihayet etkisini göstermeye başladığı nokta burası. Temel enflasyon eğilimi açısından gerçekten bir ilerleme var. Öte yandan, dış koşullar son derece zorlu ve değişken olmaya devam ediyor. Küresel emtia ve enerji piyasaları, küresel merkez bankalarının kararları Merkez Bankası’nın dezenflasyonu sürdürmesini zorlaştırıyor. Merkez Bankası’nın enflasyon beklentilerini çıpalamaya devam etmek için temkinli olması gerekebilir.” dedi.
Politika yapıcıların zor bir denge kurmaya çalıştığını söyleyen Vartapetov, karşı karşıya olunan koşulların son derece zorlu olduğuna işaret etti.
Temel senaryolarında Merkez Bankası’nın yıl sonuna kadar faiz indirimine gidebileceğini belirten Vartapetov, politika faizinin yıl sonunda en az yüzde 35 seviyesinde olmasını beklediklerini, gelecek yıl da indirimlerin sürebileceğini aktardı. Vartapetov, bu öngörünün petrol başta olmak üzere enerji fiyatlarının seyrine bağlı olduğunu da ekledi.
Ödemeler dengesinde sorun yaşanması ihtimalinin Türkiye’nin kredi notu açısından aşağı yönlü baskı oluşturabileceğini ifade eden Vartapetov, bunun daha geniş bir cari açık ve hane halkının dolarizasyona yönelmesiyle sonuçlanabileceğini söyledi.
“TÜRK LİRASINA GÜVENİ ETKİLEDİĞİNE İLİŞKİN KANIT YOK”
Geçen ay başlayan Türkiye’de bazı fonların tasfiye sürecinin etkilerine ilişkin değerlendirmede bulunan Vartapetov, bunun sermaye piyasalarıyla sınırlı kalması nedeniyle daha geniş bir finansal krize dönüşmediğini ve makroekonomik etkilerinin oldukça sınırlı olduğunu kaydetti.
Vartapetov, konuşmasına şöyle devam etti:
“Dar kapsamlı varlık sınıflarındaki bir sorunun daha geniş finansal piyasalara yayıldığına veya Türk lirasına duyulan güveni etkilediğine ilişkin güçlü bir kanıt görmüyoruz. Aksine, bu varlık sınıfından çıkan fonlar Türk lirası cinsinden banka mevduatlarına yöneldi. Bu da böyle bir durumda elde edilebilecek en iyi sonuçlardan biri. Yine de hikaye gelişmeye devam ettiği ve soruşturma sürdüğü için şu aşamada kesin bir sonuca varmak zor. Hükümetin çözüme kavuşmamış fon tasfiyelerine ve yatırımcıların zararlarının karşılanmasına nasıl yaklaşacağını görmemiz gerekiyor. Ayrıca hükümetin yaklaşımından memnun kalmamaları durumunda yatırımcı güveninin ilerleyen dönemde zarar görüp görmeyeceğini de izlemeliyiz. Dolayısıyla riskler mevcut. Ancak şu ana kadar etkiler görece sınırlı kaldı. Politika tepkisi oldukça zamanında ve hızlı oldu. Yetkililerin verdiği ilk tepki ve bu tepkinin zamanlaması oldukça güçlüydü.”
Gelişmekte olan piyasalarda bu tür gelişmelerin “alışılmadık bir durum olmadığını” söyleyen Vartapetov, yetkililerin bu süreçten çıkaracağı sonuçlar ve gelecekte benzer krizlere yönelik atılacak adımlar üzerinde durduklarını ifade etti.
BU YIL YÜZDE 3 EKONOMİK BÜYÜME BEKLENİYOR
S&P Global Ratings, Türkiye’de enflasyonun bu yıl ortalama yüzde 30,9 ve 2027’de yüzde 21,7 seviyesinde gerçekleşeceğini tahmin ediyor.
Kurum, Türkiye ekonomisinin geçen yılki yüzde 3,7 seviyesine kıyasla bu yıl yüzde 3 büyümesini bekliyor. Orta Doğu’daki savaşın etkisiyle bu yıla ilişkin büyüme beklentisi önceki tahminlerin 0,4 puan altında kalırken, ekonomik büyümenin 2027’de yeniden hızlanarak yüzde 3,7’ye ulaşacağı öngörülüyor.