Milyonlarca kitap taranıp imha edildi. ABD merkezli Anthropic’in “Project Panama” kapsamında milyonlarca basılı kitabı satın alıp taradıktan sonra geri dönüşüme gönderdiği mahkeme belgeleriyle ortaya çıktı.
Yapay zeka şirketlerinin eğitim verisi toplamak için milyonlarca basılı kitabı satın alıp taradıktan sonra imha ettiği ortaya çıktı. ABD merkezli Anthropic’in, “Project Panama” adlı gizli program kapsamında kitapların sırtını endüstriyel makinelerle keserek sayfalarını dijital ortama aktardığı, ardından fiziksel nüshaları geri dönüşüme gönderdiği mahkeme belgeleriyle gün yüzüne çıktı. Belgelerde şirket yöneticilerinin, “Bunu yaptığımızın bilinmesini istemiyoruz” ifadelerini kullanması da dikkat çekti. Haber, yayımlandıktan sonra dünya basınında geniş yankı uyandırırken yazarlar, yayınevleri, kütüphaneciler ve kültür çevrelerinden sert tepki aldı.
KÜLTÜREL MİRAS YOK EDİLİYOR
Anthropic’in on milyonlarca dolar harcayarak milyonlarca kitabı satın aldığı, yüksek hızlı tarayıcılarla dijitalleştirdiği ve fiziksel nüshaları imha ettiği belirtildi. Şirketin bu verileri Claude adlı yapay zeka modelini eğitmek için kullandığı aktarıldı. Kullanılmış kitap satıcıları, özellikle baskısı tükenmiş ve erişimi zor eserlerin toplu biçimde satın alınmasının son dönemde olağanüstü ölçüde arttığını söylüyor. Eleştirmenlere göre kamuya ait kültürel birikim, özel şirketlerin erişimine açık dev veri havuzlarına dönüştürülürken fiziksel eserler geri dönülmez biçimde ortadan kaldırılıyor.
ÇEVRE ÜZERİNDEKİ YÜK BÜYÜYOR
Tartışmalar yalnızca kültürel mirasın yok edilmesiyle sınırlı değil. Yapay zeka modellerini eğiten veri merkezlerinin hızla artan elektrik ve temiz su tüketimi de çevre örgütlerinin gündeminde yer alıyor. Yapılan çok sayıda bilimsel araştırma, büyük dil modellerinin kodlarla eğitimi ve çalıştırılmasının milyonlarca litre tatlı su tüketimine yol açabildiğini, hızla büyüyen veri merkezlerinin ise karbon emisyonlarını artırarak doğanın kirlenmesi ve bozulmasına sebep olduğunu ortaya koyuyor. Son yıllarda Google ve Microsoft gibi büyük teknoloji firmaları da yapay zeka yatırımları sonucunda oluşan yüksek enerji tüketimi ve emisyon verileri nedeniyle çevre örgütlerinin eleştiri odağında bulunuyor.
ZİHİNSEL FAALİYETLERİ KÖRELTİYOR
Uzmanlara göre yapay zeka sektöründeki ikinci büyük tartışma ise insanın bilgi üretim süreci ve zihinsel kabiliyeti üzerinde yoğunlaşıyor. Eğitimciler ve akademisyenler, hazır içerik üreten sistemlerin eleştirel düşünme, araştırma ve yazma alışkanlıklarını zayıflattığı uyarısında bulunuyor. Bununla birlikte yazarların, sanatçıların ve araştırmacıların yıllara yayılan emeğinin izinsiz biçimde ticari yapay zeka modellerinin eğitiminde kullanılması da telif hakkı davalarını artırıyor. Bilim çevreleri, insanlığın ortak kültürel mirasının ve düşünsel üretiminin giderek daha fazla küresel teknoloji tekellerinin denetimine girdiği yönünde ciddi uyarılarda bulunuyor.
Kaynak: Web Özel