limonda pestisit. Greenpeace Türkiye’nin İstanbul’daki beş büyük market zincirinden aldığı limon örnekleri bağımsız laboratuvarda incelendi.
Türkiye’de gıda güvenliği tartışmasını yeniden alevlendiren çalışma, limon örneklerinde dikkat çekici sonuçlar ortaya koydu. Greenpeace Türkiye’nin “İçinde Ne Var?” kampanyası kapsamında İstanbul’un dört ilçesindeki beş büyük perakende zincirinden Eylül ayında alınan limonlar bağımsız laboratuvarda analiz edildi. Sultanbeyli, Sancaktepe, Ataşehir ve Kadıköy’deki marketlerden toplanan 20 örneğin tamamı incelendi.
20 LİMONDA 144 PESTİSİT TESPİTİ
Greenpeace’in açıkladığı sonuçlara göre 20 limon örneğinde toplam 144 pestisit bulgusuna ulaşıldı. Bu sonuç, ürün başına ortalama 7,2 farklı pestisit anlamına geliyor. İncelenen tüm örneklerde birden fazla pestisit etken maddesi saptandığı belirtildi. Kuruluş, bu tabloyu “kokteyl etkisi” kapsamında değerlendiriyor. Paylaşılan verilere göre bazı marketlerden alınan örneklerde ortalama pestisit sayısı daha yüksek çıktı; kimi ürünlerde ortalama 8’in üzerinde farklı pestisit tespit edildiği, iki ayrı limon örneğinde ise 10’ar farklı pestisit etken maddesine kadar ulaşıldığı aktarıldı.
4 ÖRNEKTE YASAL LİMİT AŞILDI
Araştırmanın en dikkat çeken başlığı, maksimum kalıntı limitini aşan örnekler oldu. Greenpeace’in paylaştığı sonuçlara göre incelenen 20 limonun 4’ünde yasal kalıntı limitinin üzerinde pestisit seviyeleri belirlendi. Limit aşımı saptanan dört örneğin bazılarında birden fazla pestisit için ihlal tespit edildi. Bazı marketlerden alınan örneklerde ise yasal maksimum kalıntı limitini aşan bulguya rastlanmadığı açıklandı. Çalışmanın yalnızca 20 örnekle sınırlı olduğu, bu nedenle sonuçların marketlerin tüm ürünlerine ya da Türkiye genelindeki limonlara genellenemeyeceği de vurgulandı.
TARTIŞMA BİTMİYOR
Pestisit tartışmasının bir diğer yönü ise aynı üründe birden fazla etken maddenin bulunması. Bir pestisitin tek başına yasal sınırın altında kalması mevzuata uygun kabul edilse de Greenpeace, aynı üründe çok sayıda farklı etken maddenin bir arada bulunmasının ayrıca değerlendirilmesi gerektiğini savunuyor. Bu nedenle kampanya kapsamında marketlerden, bir üründe tek tek yasal sınırın altında olsalar dahi en fazla üç farklı pestisit etken maddesine izin verilmesi talep ediliyor. Greenpeace ayrıca perakende zincirlerinin yasal maksimum kalıntı limitlerinin de ötesine geçerek kendi tedarik standartlarını oluşturmasını ve ürün kabul sınırlarını mevcut yasal limitlerden yüzde 20 daha sıkı hale getirmesini istiyor.
“FATURA ÇİFTÇİYE KESİLMESİN”
Greenpeace, pestisit kullanımının azaltılmasının maliyetinin üreticiye yüklenmemesi gerektiğini de vurguluyor. Çiftçiye zirai mühendis desteği, teşvik, prim ve adil sözleşmeler sağlanmasını isteyen kuruluş; marketlerden tam şeffaflık, çoklu pestisite sınırlama ve daha sıkı kalıntı standartları talep ediyor.
Uzman isim uyardı!
YAĞ HÜCRELERİNDE BİRİKİYOR
Öte yandan İç Hastalıkları Uzmanı Dr. Ayça Kaya, pestisitlerin vücutta özellikle yağ dokusunda birikebildiğine dikkat çekti. Yasaklı bazı tarım kimyasallarının halen kullanılabildiğini belirten Kaya, uzun süreli maruziyetin özellikle üreme sağlığı açısından risk oluşturabileceğini söyledi. Kaya ayrıca bazı katkı maddelerinin bağışıklık ve sindirim sistemi üzerinde olumsuz etkiler yaratabildiğini, kimi renklendirici ve tatlandırıcıların ise çocuklarda dikkat sorunları ve farklı nörolojik etkilerle ilişkisinin araştırıldığını ifade etti.