Orta Doğu’daki gerilimin tırmanmasıyla küresel piyasalarda karışık görünüm sürerken, yatırımcıların odağı bugün açıklanacak ABD Merkez Bankasının (Fed) toplantı tutanaklarına çevrildi.
Bölgede yeniden duyulan patlama sesleri, mevcut jeopolitik risk algısını güçlendirdi. ABD ile İran heyetlerinin yeni tur görüşmeler için bir araya gelmesine kısa bir süre kalırken, karşılıklı askeri hamlelerin devam etmesi fiyatlamalar üzerindeki baskıyı artırıyor.
ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda İran’a ait 80’den fazla hedefin vurulduğunu açıkladı. Paylaşımda kuvvetlerin konuşlu ve hazır durumda kalmaya devam ettiği vurgulandı.
İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf ise ABD saldırılarının mutabakat zaptını ihlal ettiğini belirterek, zorbalık ve baskıyla sonuca ulaşılamayacağını ifade etti.
Gerilimin etkisiyle petrol fiyatlarında da sert yükseliş görüldü. Brent petrolün varil fiyatı, dün yüzde 5,2 artarak 75,8 dolara çıktı ve 29 Nisan’dan bu yana en hızlı günlük yükselişini kaydetti. Brent petrol yeni günde ise varil başına yüzde 0,2 artışla 75,9 dolardan işlem görüyor.
Petrol fiyatlarındaki artışın enflasyon görünümü ve buna bağlı olarak merkez bankalarının para politikalarına ilişkin beklentileri nasıl etkileyeceği yakından izleniyor.
Söz konusu gelişmeler, Fed’in şahin adımlara başlayacağı tarihe ilişkin piyasa beklentilerini de öne çekiyor. Para piyasalarındaki fiyatlamalarda, Fed’in eylül ayında faiz artışı yapabileceği ihtimali yüzde 77’ye yükseldi. Bankaya ilişkin tahminler 2027 yılında da bir faiz artırımı olabileceğine işaret etti.
Bugün yayımlanacak Federal Açık Piyasa Komitesi (FOMC) toplantı tutanakları da piyasaların yakın takibinde bulunuyor. Analistler, tutanaklarda yer alabilecek sinyallerin para politikasına ilişkin belirsizliği azaltabileceğini, faiz patikasına yönelik değerlendirmelerin ise oynaklığı artırabileceğini belirtiyor.
Teknoloji ve yarı iletken hisseleri tarafında ise artan çip maliyetleri baskı oluşturmaya devam ederken, Çinli girişim DeepSeek’in kendi yapay zeka çipini geliştirdiğine dair haber akışı bu baskıyı daha da artırdı.
Analistler, bu gelişmenin ABD’li çip üreticilerinin rekabet avantajı ve yapay zeka altyapısı yatırımlarına ilişkin kaygıları güçlendirdiğini ifade etti. Makroekonomik veri tarafında, ABD’nin dış ticaret açığı mayısta aylık bazda yüzde 42,2 artarak 77,6 milyar dolara yükseldi ve Mart 2025’ten bu yana en yüksek seviyesini gördü.
ABD’de tüketicilerin kısa vadeli enflasyon beklentisi de haziranda yüzde 3,7’ye çıkarak Eylül 2023’ten bu yana en yüksek düzeye ulaştı.
Bu gelişmelerin ardından ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi yaklaşık 10 baz puan yükselişle yüzde 4,56’ya çıktı, yeni işlem gününde ise yüzde 4,55 seviyesinde dengelendi.
Dolar endeksi, parasal duruşun daha fazla sıkılaşabileceği endişeleriyle dün yüzde 0,3 artarak 101,2’ye yükseldi. Yeni günde endeks yüzde 0,1 düşüşle 101,1 seviyesinde bulunuyor.
Güçlenen dolar ve yükselen tahvil faizlerinin etkisiyle altının ons fiyatı dün yüzde 1,4 azalarak 4 bin 106 dolardan günü tamamladı. Ons altın yeni işlem gününde ise yüzde 0,5 artışla 4 bin 125 dolardan işlem görüyor.
Kurumsal tarafta çip şirketlerindeki satış baskısı öne çıktı. Marvell Technology’nin hisseleri yüzde 7,5, Lam Research’ün hisseleri yüzde 6,9, AMD ile Applied Materials’ın hisseleri yüzde 6,5, Micron Technology’nin hisseleri yüzde 4,7, Qualcomm’un hisseleri yüzde 1,9 ve Broadcom’un hisseleri yaklaşık yüzde 1 değer kaybetti.
Bu gelişmelerle S&P 500 endeksi yüzde 0,45, Nasdaq endeksi yüzde 1,16 ve Dow Jones endeksi yüzde 0,25 geriledi. ABD’de endeks vadeli kontratlar ise güne karışık başladı.
Avrupa borsaları dün İngiltere hariç satıcılı bir görünüm sergilerken, bölge gündeminde jeopolitik gelişmeler ve Fed’in toplantı tutanakları öne çıkıyor. İngiltere’de enerji hisselerine yönelik talep piyasalara destek verirken, siyasi gelişmeler de yakından izleniyor.
Aşırı sağcı Reform UK Partisi lideri Nigel Farage, aldığı bağışları bildirmediğinin ortaya çıkmasının ardından milletvekilliğinden istifa ettiğini ancak kendisinden boşalan koltuk için yapılacak seçimde yeniden yarışacağını açıkladı.
Avrupa Birliği (AB) Komisyonu da gelişmiş yapay zeka modellerinin siber saldırıları daha hızlı ve etkili hale getirmesiyle artan risklere karşı önlemler içeren bir eylem planı hazırladı.
AB Komisyonundan yapılan açıklamada, yeni nesil gelişmiş yapay zeka modellerinin siber güvenlik anlayışını yeniden şekillendirdiğine işaret edildi. Açıklamada, “Yapay zeka, güvenlik açıklarını tespit etmek, saldırıları otomatikleştirmek ve siber olayların ölçeği ile hızını benzeri görülmemiş düzeyde artırmak amacıyla kötüye kullanılabiliyor.” ifadelerine yer verildi.
Makroekonomik veri tarafında Almanya’da sanayi üretimi mayısta aylık yüzde 0,9 ile tahminlerin üzerinde arttı. Takvim etkisinden arındırılmış sanayi üretimi ise yıllık bazda değişim göstermedi.
Bu gelişmelerle İngiltere’de FTSE 100 endeksi yüzde 0,1 yükselirken, Fransa’da CAC 40 endeksi yüzde 0,51, Almanya’da DAX 40 endeksi yüzde 1,37 ve İtalya’da FTSE MIB 30 endeksi yüzde 0,95 düştü.
Asya tarafında karışık seyir öne çıkarken, çip şirketlerine yönelik gelişmeler ile Orta Doğu’daki jeopolitik risklerin enerji arzına ilişkin etkileri fiyatlamalarda belirleyici oldu.
Çinli DeepSeek’in kendi yapay zeka çipini geliştirdiğine dair haber akışı, Çin ve Hong Kong borsalarında pozitif görünümü destekledi. Çin’in en büyük yarı iletken üreticisi SMIC’in hisseleri yüzde 7,2 arttı.
Bölgede bugün açıklanan verilere göre Japonya’da mayıs cari işlemler dengesi 3 trilyon 968,3 milyar yen (yaklaşık 24,45 milyar dolar) fazla verdi.
Kapanışa yakın Japonya’da Nikkei 225 endeksi yüzde 0,66 ve Güney Kore’de Kospi endeksi yüzde 4,35 düşerken, Çin’de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,3 ve Hong Kong’da Hang Seng endeksi yüzde 2,46 yükseldi.
Dün alış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi, günü yüzde 0,50 artışla 14.497,37 puandan tamamladı.
Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası’nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı ağustos vadeli kontrat ise dün akşam seansında normal seans kapanışına göre yüzde 0,14 düştü. Dolar/TL dünü 46,8550’den tamamlarken, bugün bankalararası piyasanın açılışında önceki kapanışına paralel seyrediyor.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, 36. NATO Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi’ne katılmak üzere Ankara’ya gelen ABD Başkanı Donald Trump ile Cumhurbaşkanlığı Külliyesi’nde bir araya geldi.
Basın mensuplarının sorularını yanıtlayan Erdoğan, “F-35 konusu bizim için yeni bir konu değil. Bunu Amerika ile daha önce de görüştük. Biz 5 uçağın da sözünü aldık. Sayın Trump’ın bu konuda bize ayrıca sözü var. Şimdi Liderler Zirvesi’nde yapacağımız görüşmelerde F-35 ile ilgili kendilerinden daha önce aldığımız sözün geleceğe yönelik olumlu şekilde test ettiğimizi biliyorum.” dedi.
ABD Başkanı Donald Trump da “Türkiye, (Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan) liderliğinizde askeri açıdan çok güçlü ülke haline geldi. (CAATSA yaptırımları) Yaptırımları kaldırabileceğimizi söyleyebilirim.” diye konuştu.
Analistler, 36. NATO Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi’nden gelecek haber akışının bugün de yakından takip edileceğini belirtti.
Bugün yurt içinde veri gündeminin sakin olacağını, yurt dışında ise Fed toplantı tutanakları ve ABD’de toptan eşya stoklarının izleneceğini ifade eden analistler, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 14.600 ve 14.700 puanın direnç, 14.400 ve 14.300 puanın destek konumunda olduğunu kaydetti.