Orta Doğu’da tırmanan gerilim, petrol fiyatlarıyla birlikte küresel piyasalarda baskıyı artırıyor. ABD-İran hattındaki belirsizlik, yatırımcıların riskli varlıklardan uzaklaşmasına yol açıyor.
Bölgede tansiyonun düşeceğine ilişkin somut bir gelişme olmaması, piyasalardaki temkinli görünümü güçlendiriyor.
ABD basınında yer alan haberlere göre, üst düzey bir İranlı yetkili diplomatik çabaların sonuç vermemesi halinde ülkenin savunma odaklı bir politika yerine saldırı odaklı bir politikaya yönelebileceğini söyledi. ABD Başkanı Donald Trump da Oval Ofis’te basın mensuplarına yaptığı açıklamada, süresi dolan 60 günlük çerçeve anlaşmayı uzatmak isteyip istemedikleri sorusuna “Hayır” yanıtını verdi.
Fox News’in haberine göre Trump, İran ile gerilimin sürdüğü Hürmüz Boğazı’nda ABD’nin faaliyetlerini engellemesi halinde Umman’ı “bombalayacaklarını” ifade etti.
Gelişmelerin ardından ekim vadeli Brent petrolün varil fiyatı yüzde 0,6 artışla 91,4 dolara yükseldi. Petrol fiyatlarındaki artış, enflasyonist baskıları gündemde tutarken tahvil piyasasında satışları da beraberinde getirdi.
Dün yüzde 4,67 seviyelerine kadar gerileyen ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi, 6 baz puanlık artışla yüzde 4,73’e çıktı. Bugün ise oran yüzde 4,74 seviyesinde dengelendi.
ABD’nin 30 yıllık tahvil faizi yüzde 5,32 ile 2007’den bu yana en yüksek seviyeye ulaştı.
Jeopolitik gerilimlerin etkisiyle güvenli liman talebi de güçlendi. Dolar endeksi yüzde 0,1 artışla 99,7 seviyesinde bulunurken, altının onsu yüzde 0,5 azalışla 4 bin 394 dolardan işlem görüyor.
Makroekonomik veri tarafında, ABD Merkez Bankasının (Fed) New York şubesi tarafından açıklanan imalat endeksi ağustosta 20,6 değerine çıkarak 4 yılı aşkın sürenin zirvesine ulaştı. Endeks, piyasa beklentilerinin üzerinde gerçekleşti.
ABD’li çip şirketi Nvidia, OpenAI’ın Ohio’da kuracağı yapay zeka fabrikasına yönelik anlaşma kapsamında SB Energy’ye 1,5 milyar dolar yatırım yapacağını duyurdu. Buna rağmen Nvidia hisseleri, piyasa sonrası işlemlerde yüzde 0,9 değer kaybetti.
Bu gelişmelerin ardından New York borsasında dün negatif bir görünüm izlendi. Dow Jones endeksi yüzde 0,51, S&P 500 endeksi yüzde 0,52 ve Nasdaq endeksi yüzde 0,32 geriledi. ABD’de endeks vadeli kontratlar da yeni güne düşüşle başladı.
Avrupa piyasalarında da jeopolitik riskler ve enerji fiyatlarındaki artışlar baskı oluşturmaya devam ediyor. Bu görünüm, pay piyasalarında satış eğilimini öne çıkarıyor.
Dün İngiltere’de FTSE 100 endeksi yüzde 0,28, Fransa’da CAC 40 endeksi yüzde 0,66 ve Almanya’da DAX 40 endeksi yüzde 0,38 değer kaybederken, İtalya’da FTSE MIB 30 endeksi yüzde 0,01 değer kazandı. Avrupa’da endeks vadeli kontratlar da güne düşüşle başladı.
Asya tarafında ise jeopolitik belirsizlikler ve tahvil getirilerindeki yükseliş satış baskısını artırdı. Japonya’nın 10 yıllık tahvil faizi yüzde 2,94 ile 1996’dan bu yana en yüksek seviyeyi gördü.
Buna paralel olarak kapanışa yakın işlemlerde Japonya’da Nikkei 225 endeksi yüzde 1,9, Güney Kore’de Kospi endeksi yüzde 0,9, Çin’de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,4 ve Hong Kong’da Hang Seng endeksi yüzde 0,7 düştü.
Dün satış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi, günü yüzde 0,28 düşüşle 14.132,06 puandan tamamladı.
Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası’nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı ağustos vadeli kontrat ise dün akşam seansında normal seans kapanışına göre yüzde 0,03 geriledi. Dolar/TL dün günü yüzde 0,1 artışla 47,9150’den tamamlarken, bugün bankalararası piyasanın açılışında önceki kapanışın hemen üzerinde 47,9200’dan işlem görüyor.
Analistler, bugün yurt içinde konut fiyat endeksinin, yurt dışında ise Almanya ve Avro Bölgesi’nde ZEW ekonomik güven endeksi ile ABD’de sanayi üretimi başta olmak üzere yoğun veri takviminin izleneceğini belirtiyor. Teknik açıdan BIST 100 endeksinde 14.000 ve 13.900 puanın destek, 14.300 ve 14.400 puanın ise direnç konumunda olduğu kaydediliyor.