Orta Doğu’daki jeopolitik riskler devam etse de hızlanan bilanço sezonu ve teknoloji şirketlerine yönelik iyimserlik, küresel piyasalarda toparlanma eğilimini canlı tutuyor.
ABD ile İran arasındaki yüksek gerilim, dünya genelinde enflasyon kaygılarını beslemeyi sürdürüyor. ABD Başkanı Donald Trump dün, İran ile yakında yeni bir görüşme olup olmayacağına ilişkin “İran, çaresizce görüşmek istiyor ama anlamlı bir şekilde görüşmeye hazır olana kadar bizim görüşmeye hiç niyetimiz yok.” dedi.
Taraflar arasında karşılıklı saldırıların sürmesi ve müzakere sürecinde somut bir ilerleme kaydedilmemesi fiyatlamaları zorlamaya devam ederken, yatırımcıların bilanço sezonunda açıklanacak önemli teknoloji şirketi sonuçları öncesinde yapay zeka bağlantılı şirket hisselerine yönelmesi risk iştahını destekliyor.
Orta Doğu’da artan gerilimin petrol fiyatlarını yukarı çekmesi, enflasyon beklentilerindeki yukarı yönlü riskleri yeniden öne çıkardı. Enflasyonist baskıların güçlenebileceği endişesi, merkez bankalarının daha “şahin” bir para politikası izleyebileceği beklentilerini artırdı. Bu tablo tahvil piyasalarında satış baskısını beraberinde getirdi.
ABD’nin 2, 5, 10 ve 30 yıllık tahvil faizlerindeki yükselişler dikkati çekerken, ABD 2 yıllık tahvil faizi yüzde 4,26 ile yaklaşık 17 ayın en yüksek seviyelerine yakın seyrediyor.
Para piyasalarındaki fiyatlamalarda da ABD Merkez Bankasına (Fed) ilişkin faiz artırımı beklentileri güçlenirken, bankanın yıl sonuna kadar 2 faiz artışı yapabileceği öngörüleri öne çıkmaya başladı.
Bir süredir geri planda kalan tarife gündemi de yeniden hareketlendi. Trump, ülkesinin ithal ettiği jenerik ilaçlara iki yıl süreyle gümrük vergisi uygulanmayacağını, bu sürenin ardından vergi oranının yüzde 100’e çıkarılacağını bildirdi.
Ayrıca Trump yönetiminin, Kanada’nın Amerikan ürünlerine yönelik “ayrımcı” uygulamalarda bulunduğunu öne sürerek, bu ülkeden ithal edilen bazı mallara yüzde 50 gümrük vergisi uygulanacağını açıklaması yatırımcıların gündeminde yer aldı.
Financial Times’ın haberinde, Trump’ın şubatta yürürlüğe giren ve cuma günü süresi dolacak tüm ülkelere yönelik yüzde 10 oranındaki küresel gümrük vergisinin yerine bazı ülkelere yenilerini koymayı planladığı iddiasına yer verildi. Haberde, Trump’ın bu hafta içerisinde bazı ülkelere yüzde 10 ile yüzde 12,5 arasında değişen yeni gümrük vergileri uygulamaya hazırlandığı öne sürüldü.
Jeopolitik risklerin para politikalarına ilişkin belirsizlikleri artırdığı bu ortamda, yatırımcıların odağı teknoloji ve yapay zeka bağlantılı şirketlerin açıklayacağı finansal sonuçlara çevrildi.
Bugün açıklanacak bilançolar arasında Alphabet ve Tesla’nın finansal sonuçları öne çıkıyor. Analistler, yatırımcıların şirket performanslarına ilişkin beklentilerinde iyimserliğin ağır bastığını, şirketlerin gelecek döneme ilişkin yapay zeka yatırımları ve sermaye harcaması planlarına vereceği mesajların ise piyasalardaki yön açısından belirleyici olabileceğini ifade etti.
Bu gelişmelerle ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi yüzde 4,63 ile son 2 ayın zirvesine yakın seyrederken, dolar endeksi yatay görünümle 101,1 seviyesinde bulunuyor. Altının ons fiyatı yüzde 1,2 artışla 4 bin 128 dolardan işlem görürken, Brent petrolün varil fiyatı yüzde 0,6 yükselişle 89,8 dolarda seyrediyor.
Söz konusu gelişmelerle S&P 500 endeksi yüzde 0,89, Nasdaq endeksi yüzde 1,29 ve Dow Jones endeksi yüzde 0,74 yükseldi. ABD’de endeks vadeli kontratlar ise güne negatif başladı.
Avrupa borsaları dünü alıcılı kapatırken, teknoloji ve savunma hisselerindeki yükselişin genele yayılması pozitif görünümü destekledi.
İngiltere’de siyasi gelişmeler gündemin üst sıralarında kalmayı sürdürüyor. Keir Starmer döneminde askeri harcamaların yetersiz olduğu gerekçesiyle Savunma Bakanlığından istifa eden John Healey, yeni Başbakan Andy Burnham’ın kurduğu kabinede Maliye Bakanlığı görevine getirildi.
Burnham’ın hükümetin borçlanma ve harcama kurallarına uyarken “her türlü esnekliği” arayacağını söylemesinin ardından İngiltere’de tahvil piyasasında satış baskısı arttı. İngiltere’nin 10 yıllık tahvil faizi yüzde 5’in üzerinde kalmaya devam etti.
İngiltere’de dün açıklanan verilere göre işsizlik mart-mayıs döneminde yüzde 4,9 oldu. İşsizlik oranı geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 0,2 artarken, şubat-nisan dönemini kapsayan üç aya kıyasla değişmedi.
Almanya merkezli Avrupa Ekonomik Araştırmalar Merkezi (ZEW), kurumsal yatırımcı ve analistlerin gelecek 6 aya ilişkin beklentilerini ölçen ZEW Ekonomik Güven Endeksi’nin temmuz ayı sonuçlarını açıkladı.
Öte yandan Avrupa Merkez Bankasının (ECB) yarın açıklayacağı para politikası kararları piyasaların odağındaki yerini koruyor. ECB’nin yarın vereceği kararın yanı sıra ECB Başkanı Christine Lagarde’ın enflasyon görünümü, enerji fiyatları ve jeopolitik risklere ilişkin değerlendirmelerinin Avrupa piyasalarının yönü üzerinde belirleyici olması bekleniyor.
Bu gelişmelerle İngiltere’de FTSE 100 endeksi yüzde 0,58, Fransa’da CAC 40 endeksi yüzde 0,28, İtalya’da FTSE MIB 30 endeksi yüzde 0,81, Almanya’da DAX 40 endeksi ise yüzde 0,66 değer kazandı. Avrupa’da endeks vadeli kontratlar güne pozitif başlangıç yaptı.
Asya tarafında Hong Kong hariç alış ağırlıklı bir görünüm öne çıkarken, Japonya’da dış ticaret üst üste iki aydır açık vermeye devam ediyor.
Ülkede ihracat haziranda yüzde 19,3, ithalat yüzde 25,4 arttı. İthalattaki artışın etkisiyle dış ticaret dengesi 406,9 milyar yen (yaklaşık 2,5 milyar dolar) açık verdi.
Yarı iletken sektöründeki toparlanma bölge piyasalarında da hissedilirken, Güney Kore’de yapay zeka bağlantılı şirket hisselerinde hızlı yükselişler görüldü. Ülkede SK Hynix hisseleri yüzde 4,7, Samsung Electronics hisseleri yüzde 4,3, LG Electronics hisseleri yüzde 8,2 arttı.
Söz konusu gelişmelerle kapanışa yakın Japonya’da Nikkei 225 endeksi yüzde 0,3, Güney Kore’de Kospi endeksi yüzde 2,9, Çin’de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,1 yükselirken, Hong Kong’da Hang Seng endeksi yüzde 1 düştü.
Dün satış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi, günü yüzde 0,69 değer kaybederek 13.974,14 puandan tamamladı.
Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası’nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı ağustos vadeli kontrat ise dün akşam seansında normal seans kapanışına göre yüzde 0,08 yükseldi. Dolar/TL dünü 47,1890’dan tamamlarken, bugün bankalararası piyasanın açılışında önceki kapanışın yüzde 0,1 üzerinde 47,2140’tan işlem görüyor.
Analistler, bugün yurt içinde reel kesim güven endeksi ve kapasite kullanım oranının, yurt dışında ise İngiltere’de enflasyon verilerinin takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 13.900 ve 13.800 puanın destek, 14.100 ve 14.200 puan seviyelerinin direnç konumunda olduğunu kaydetti.