Rusya’nın dizel ihracatına yönelik adımının yarattığı iyimserlik, Orta Doğu’daki çatışmaların gölgesinde kaldı. Küresel piyasalar yeni haftaya temkinli bir başlangıç yaptı.
Geçen hafta Orta Doğu gelişmeleri, ABD Merkez Bankasının (Fed) para politikasına ilişkin beklentiler ve teknoloji şirketlerinin karlılığına dair tahminler piyasaların yönünü belirlerken, bu hafta yatırımcıların odağı ABD başta olmak üzere dünya genelinde açıklanacak enflasyon verilerine çevrildi.
Cuma günü tahvil piyasasındaki satış baskısının hafiflemesi ve petrol fiyatlarındaki gerileme, pay piyasalarını destekledi. ABD Başkanı Donald Trump, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile cuma günü yaptığı görüşmede, Rusya’nın ABD ve küresel piyasalara milyonlarca ton dizel yakıt tedarik etmesi konusunda mutabık kaldıklarını açıkladı.
ABD Hazine Bakanlığı, Rusya menşeli dizelin satışı, teslimi, gemiden boşaltılması ve ithalatı dahil ilgili işlemlere 7 Nisan 2027’ye kadar izin verdi. Rus hükümeti de ABD ile varılan mutabakat kapsamında dizel yakıt ihracatına yönelik yasağın kısmen kaldırıldığını duyurdu.
Trump dün ayrıca, Ukrayna ile Rusya arasında enerji altyapılarına saldırmama konusunda bir “ateşkes sağlandığını” bildirdi. Bu gelişmelerin ardından aralık vadeli Brent petrolün varil fiyatı yüzde 1,2 azalışla 103,4 dolar seviyesinde işlem görüyor.
Hafta sonu İran destekli Husilerin Suudi Arabistan’ın Riyad ve Dammam havalimanları ile ülkenin doğusundaki iki enerji tesisini hedef alması, jeopolitik risklerin sürdüğünü gösterdi. Bu durum, petrol fiyatlarına yönelik orta ve uzun vadeli risklerin devam edebileceği endişelerini canlı tuttu.
ABD’de Columbus Day nedeniyle bugün tahvil piyasasında işlem yapılmıyor. Öte yandan Fed’in yeni raporu, 2022-2025 döneminde ülkede ailelerin medyan geliri ve net servetinin arttığını, borsaya katılım oranının ise gerilediğini ortaya koydu.
Fed, her üç yılda bir gerçekleştirdiği ve Amerikalı ailelerin gelir, servet, varlık, borç ve finansal kırılganlık durumundaki değişimleri incelediği araştırmaya ilişkin “2022’den 2025’e ABD’de Ailelerin Mali Durumundaki Değişimler” başlıklı raporunu yayımladı.
Uluslararası Para Fonu (IMF) ve Dünya Bankası ise jeopolitik gerilimlerin belirsizliği artırdığı, enerji maliyetlerinin de enflasyon baskısını canlı tuttuğu bir dönemde dünya ekonomisinin karşı karşıya olduğu zorlukları yıllık toplantılarında ele alacak.
İkinci Dünya Savaşı sonrası kurulan ve “Bretton Woods ikizleri” olarak anılan IMF ve Dünya Bankasının her yıl ekim ayında düzenlediği toplantılar, bugün Tayland’ın başkenti Bangkok’ta başladı. Toplantılar 18 Ekim’e kadar sürecek.
Bu arada Birleşmiş Milletler Ticaret ve Kalkınma Konferansı (UNCTAD), küresel ekonomik büyümenin bu yıl yüzde 2,6’ya yavaşlayacağı uyarısında bulundu ve mal ile hizmet ticaretinde yüzde 4 büyüme öngördü.
Kuruluş, dünya ekonomisinin 2027’de yüzde 2,7 büyüyeceğini tahmin etti. Gelişmekte olan ekonomilerde büyümenin ise 2025’teki yüzde 4,7 seviyesinden bu yıl yüzde 4’e gerilemesi bekleniyor. Raporda, bu ülkelerin yeni teknolojik ve politika bariyerleriyle karşı karşıya kaldığı vurgulandı.
Bu gelişmelerle dolar endeksi önceki kapanışın hemen altında 102,2 seviyesinde bulunurken, altının onsu yatay seyirle 4 bin 195 dolardan işlem görüyor.
Analistler, bu haftadan itibaren hızlanacak bilanço sezonunda şirketlerin finansal sonuçlarının piyasaların yönü üzerinde etkili olabileceğini, karlılık ve büyüme beklentilerine dair öngörülerin de yatırımcı pozisyonlamasında belirleyici olacağını ifade etti.
Artan enerji maliyetleri nedeniyle ABD’de enflasyonun hızlanabileceği tahmin ediliyor. Enflasyonun beklentilerin aksine hızlanmaması halinde Fed yetkililerinin bu ayki toplantıda piyasaları rahatlatabilecek daha yumuşak tonda mesajlar verebileceği öngörülüyor.
New York borsası, jeopolitik risklerin azalabileceğine yönelik beklentilerle cuma gününü pozitif tamamladı.
SpaceX’in ABD genelini kapsayan düşük bant frekans spektrumu portföyünü satın almak üzere anlaşmaya vardığını açıklamasının ardından hisseleri yüzde 1,3 yükseldi. Anlaşmanın, Starlink Mobile’in ABD’de önemli bir mobil operatör haline gelmesinin önünü açması bekleniyor.
Buna karşılık, anlaşmanın sektörde rekabeti artırabileceğine dair endişeler telekom şirketlerinin hisseleri üzerinde baskı yarattı. ABD’nin büyük mobil operatörlerinden AT&T, T-Mobile ve Verizon’un hisseleri açılışta sırasıyla yüzde 9,9, yüzde 13,3 ve yüzde 8,8 değer kaybetti.
Veri tarafında, Michigan Üniversitesi tarafından ölçülen tüketici güven endeksi ekimde 46,3’e gerileyerek beklentilerin altında kaldı. Böylece tüketici güveni mayıs ayından bu yana en düşük seviyesine indi.
Söz konusu gelişmelerle Dow Jones endeksi yüzde 0,83, S&P 500 endeksi yüzde 0,59 ve Nasdaq endeksi yüzde 0,64 değer kazandı.
ABD’de endeks vadeli kontratlar güne yükselişle başladı.
Avrupa’da ise Avrupa Birliği (AB) ve Çin’in hibrit araç ihracatının yarıya indirilmesi, Çin pazarına erişimin iyileştirilmesi ve nadir toprak elementlerine yönelik ihracat lisanslarının kolaylaştırılması konusunda ortak anlayışa varması, pay piyasalarını destekledi.
Almanya Federal İstatistik Ofisi (Destatis), temmuz ayına ve ocak-temmuz dönemine ilişkin resmi iflas başvurusu verilerini açıkladı.
Buna göre, ülkede temmuzda 2 bin 373 işletme iflas başvurusunda bulundu. Kurumsal iflaslar, 2025’in aynı dönemine kıyasla yüzde 8 artış kaydetti.
Uluslararası kredi derecelendirme kuruluşu Standard & Poor’s (S&P), İngiltere’nin kredi notunu “AA/A-1+” seviyesinde teyit ederken, not görünümünü “durağan” olarak korudu.
Cuma günü İtalya’da FTSE MIB endeksi yüzde 0,91, Almanya’da DAX 40 endeksi yüzde 1,13, İngiltere’de FTSE 100 endeksi yüzde 1,06 ve Fransa’da CAC 40 endeksi yüzde 0,95 yükseldi.
Asya borsalarında, Rusya ile Ukrayna arasında ateşkes sağlandığına yönelik haberlere karşın bu ateşkese ilişkin belirsizliklerin sürmesi ve Orta Doğu kaynaklı jeopolitik riskler nedeniyle haftanın ilk işlem gününde karışık bir görünüm izlendi.
Bölgede yatırımcıların odağı Tayvan merkezli yarı iletken üreticisi TSMC’nin perşembe günü açıklaması beklenen bilançosuna çevrildi.
Kapanışa yakın Güney Kore’de Kospi endeksi yüzde 2,7, Çin’de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,1 gerilerken, Hong Kong’da Hang Seng endeksi yüzde 0,2 yükseldi.
Japonya’da ise piyasalarda tatil nedeniyle işlem yapılmıyor.
Cuma günü alış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi, günü yüzde 0,43 değer kazanarak 12.265,98 puandan tamamladı.
Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası’nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı ekim vadeli kontrat ise cuma akşam seansında normal seans kapanışına göre yüzde 0,10 değer kazandı.
Dolar/TL cuma gününü önceki kapanışın hemen üstünde 49,2695’ten tamamlarken, bugün bankalararası piyasanın açılışında önceki kapanışın yüzde 0,1 üzerinde 49,3300’dan işlem görüyor.
Bununla birlikte AK Parti milletvekillerinin imzasını taşıyan “Tasfiyesine Karar Verilen Bazı Yatırım Fonları Hakkında Kanun Teklifi”, cuma günü TBMM Başkanlığına sunuldu. Teklife göre kurulca belirlenen fonlarda, ilgili fonun tasfiye malvarlığından, net yatırım tutarı 1 milyon Türk lirasının altında olan yatırımcılar için bu tutarda, 1 milyon Türk lirası ve üzerinde olan yatırımcılar için ise en fazla 1 milyon Türk lirası ara ödeme yapılabilecek.
Analistler, bugün yurt içinde ve yurt dışında veri gündeminin sakin olacağını belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 12.400 ve 12.500 puanın direnç, 12.100 ve 12.000 puanın destek konumunda olduğunu kaydetti.