Türk Youtuber ve içerik yapımcısı Ruhi Çenet’in ABD’de yaşayan Hasidik Yahudilerin hayatını ele alan içeriği kısa sürede milyonlarca ABD vatandaşı tarafından izlendi. ABD’li yayımcı Asmongold’un belgeseli canlı yayında izlemesiyle birlikte grup, ABD’de vatandaşlar arasında ana gündem başlıklarından biri haline geldi. Basının yer alan habere göre Donald Trump, Beyaz Saray’da bir grup Hasidik Yahudi hahamını ağırladı. Öte yandan, ABD Başkan Yardımcısı JD Vance’ın, Trump’ın damadı Jared Kushner’ın ve ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio’nun da hahamlarla görüştüğü belirtildi. Peki, Hasidik Yahudileri kimlerdir? İşte Hasidik Yahudileri’nin temel özellikleri ve yaşam tarzları…
HASİDİK YAHUDİLERİ KİMDİR?
Hasidik Yahudilik ya da Hasidizm, 18. yüzyılda günümüzdeki Batı Ukrayna’da ruhsal bir canlanma hareketi olarak ortaya çıktı ve kısa sürede Doğu Avrupa’ya yayılan Yahudilik içindeki dinî bir hareket haline geldi. Günümüzde hareketin mensuplarının çoğu İsrail ve Amerika Birleşik Devletleri’nde, daha az bir kısmı ise Kanada, Birleşik Krallık, Arjantin ve Belçika’da yaşamaktadır. 2015 itibarıyla dünya genelinde yaklaşık 250.000 Hasidik Yahudilik mensubu bulunmakta ve bunlar dünya Yahudi nüfusunun yaklaşık %2’sini oluşturmaktadır.
İsrail ben Eliezer, Hasidizmin kurucu babası olarak kabul edilir; öğrencileri ise bu hareketi geliştirip yaymıştır. Günümüzde Hasidizm, Haredi Yahudiliği içinde yer alan bir alt gruptur ve dinî muhafazakârlığı ile toplumsal içe kapanıklığıyla dikkat çeker. Mensupları, hareketin kendine özgü vurgularıyla birlikte Ortodoks Yahudi uygulamalarına ve Doğu Avrupa Yahudilerinin savaş öncesindeki yaşam tarzına sıkı sıkıya bağlı kalmayı amaçlar. Bu yaşam tarzının çeşitli özel giyim biçimleri ve Yidiş dilinin kullanımı gibi birçok unsuru günümüzde neredeyse yalnızca Hasidizm ile özdeşleştirilmektedir.
TEMEL ÖZELLİKLERİ VE YAŞAM TARZLARI
Maneviyat ve İbadet: Sadece katı kurallardan ziyade coşkulu ibadete, duaya, neşeye, müziğe ve Kabala (Yahudi mistisizmi) öğretilerine büyük önem verirler
İzolasyon ve Teknoloji: Modern dünyadan ve teknolojiden (akıllı telefon, televizyon, internet gibi unsurlardan) büyük ölçüde izole, kendi kapalı cemaat düzenlerinde yaşarlar.
Erkekler geleneksel olarak siyah palto/takım elbise, beyaz gömlek, özel şapkalar (fes, kürk şapka veya fötr) giyer ve yan saçlarını lüle şeklinde uzatırlar (peyes). Kadınlar ise dini kurallar gereği saçlarını örter, genellikle peruk veya başörtüsü kullanır.