Küresel piyasalarda gelecek haftanın ana gündemini Fed ve Japonya Merkez Bankası’nın faiz kararları belirleyecek. Ortadoğu’da artan gerilimin enerji fiyatlarını yukarı çektiği bir dönemde yatırımcılar, merkez bankalarından gelecek mesajlara odaklanacak.
1. FED’İN FAİZ KARARI
Piyasaların gözü Çarşamba günü açıklanacak Fed kararında olacak. Enflasyonla mücadele kapsamında faiz artışına gidilip gidilmeyeceği yakından izlenecek.
Fed fonları vadeli işlemlerine göre piyasalar çeyrek puanlık faiz artışı bekliyor ancak bazı yatırımcılar bu ihtimale hâlâ temkinli yaklaşıyor. Fed’in bu yıl faizleri sabit tutması sebebiyle yatırımcılar bu tavrın aniden değişeceğine şüpheyle yaklaşıyor.
Fed Başkanı Kevin Warsh’un geçen ay yaptığı sıkı para politikası yanlısı açıklamaları faiz artışı beklentilerini desteklerken, Ağustos istihdam verileri de bu beklentileri pekiştirdi.
Warsh’un gelecekteki faiz kararlarına yönelik yönlendirme yapmama kararı, piyasaların Fed toplantılarında alınacak kararlara yönelik tahminde bulunmasını zorlaştırıyor.
2. BOJ’NİN SIRADAKİ ADIMI
BoJ’nin Cuma açıklayacağı faiz kararı, tahmin edilmesi en kolay karar olarak görülüyor. Piyasalar, BoJ’nin faizleri 25 baz puan artırarak yüzde 1.25’e çıkaracağına neredeyse kesin gözüyle bakıyor. Böyle bir adım atılması halinde Japonya’da faizler 30 yılı aşkın bir sürenin en yüksek seviyesine çıkacak.
Asıl soru, BoJ’nin bundan sonra hangi adımları atacağı. BoJ yetkililerinin son dönemde para politikasında sıkılaşma mesajlarını artırmasının ardından piyasalar Eylül’den sonrasına odaklandı. Analistler Ekim ve Aralık toplantılarında da faiz artışı ihtimali görürken, swap piyasalar faizlerin Ocak ayına kadar yüzde 1.5’e ulaşmasını öngörüyor.
Yenin Temmuz’da son 40 yılın en düşük seviyesine gerilemesinin ardından, BoJ yeni desteklemeyi fiili olarak görev edindi. Yenin son günlerdeki toparlanması bu baskıyı azaltsa da, yatırımcılar küresel piyasalarda dalgalanma yaratabilen yen finansmanlı carry trade işlemlerindeki olası satışları yakından izliyor.
3.ENFLASYON TUTUŞTU
Petrol haftalardır süren sakin görünümünü bozdu. Brent petrolün varil fiyatı Temmuz’dan sonra ilk kez 100 doların üzerine çıktı.
Petrolün varil başına fiziksel teslimat fiyatı 120 doların üzerinde, dizel fiyatları rekor seviyelerde, jet yakıtı ise Nisan’daki zirvesine yaklaşıyor. Avrupa’da doğalgaz fiyatları 2022’nin son aylarından bu yana en yüksek seviyedeyken doğalgaz rezervleri ise kış yaklaşırken son 15 yılın bu aylardaki en düşük seviyesinde.
Yazın rekor kıran sıcak hava dalgalarının pek çok bölgede hasadı ve meraları harap etmesi gıda fiyatlarının artabileceğine işaret ediyor. Öte yandan, enerji altyapısından yapay zekâ yatırımlarına kadar pek çok yerde kullanılan bakır ise ton başına 15,000 dolar ile rekor seviyelere doğru ilerliyor.
Enflasyonla mücadele etmeye çalışan merkez bankası yetkililerinin yakından takip etmesi gereken kalemler her gün artıyor.
4. BRICS ZİRVESİ
BRICS liderleri 12-13 Eylül’de Yeni Delhi’de bir araya gelirken, Hindistan zirvede iddialı öneriler sunmaya hazırlanıyor.
Hindistan, ülkeler arası ödemelerin daha hızlı ve ucuza gerçekleştirilebilmesi için merkez bankalarının dijital para birimleri arasında iş birliği sağlamak istiyor.
Ancak BRICS ülkeleri arasındaki siyasi çekişmeler bu fikrin kabulünü zorlaştırabilir. Ayrıca dijital para birimleri henüz yaygın bir şekilde kabul görmüyor.
İran ve Birleşik Arap Emirlikleri, Ortadoğu’daki çatışma sebebiyle mali ilişkilerini askıya alırken Hindistan, Çin ile finansal entegrasyon konusunda şimdiye kadar temkinli davranmıştı.
BRICS’te daha önce ortak bir para birimi oluşturmak gibi dolara alternatif bulma fikri öne sürülse de bir adım atılmamıştı. Merkez bankalarının dijital para birimlerinde iş birliği yapması daha makul bir seçenek olabilir ancak dolara alternatif oluşturmaya yönelik planlar, piyasaların dikkatini ve ABD’nin öfkesini üzerine çekebilir.
5. İSVEÇ’TE KIRAN KIRANA SEÇİM
Pazar günü sandığa gidecek İsveç’teki seçimler, ülkenin son zamanlarda görülen en çekişmeli seçimleri olmaya aday. Daha önce muhalefetin rahat kazanacağı düşünülürken, seçim öncesindeki anketlerde Başbakan Ulf Kristersson’un merkez sağ koalisyonu ile muhalefetteki merkez sol Magdalena Andersson’un koalisyonu arasındaki fark kapandı.
Göçe karşı olan ve 2022’den bu yana Kristersson’u destekleyen İsveçli Demokratlar partisi, seçimin ardından bakanlık talep ediyorlar ve seçimden sonra ülke politikasındaki nüfuzlarını daha önce hiç olmadığı kadar artırabilirler. Avrupa’nın genelindeki sağa doğru kayma eğilimi burada da tekrarlanabilir.
Yatırımcılar ise bütçe planlamasına odaklanıyor. Hükümet, yakıt ve gıdadaki vergileri düşürürken seçimi tekrar kazanırlarsa daha fazla vergi indirimi yapacaklarını ve ücretsiz anaokulları kuracaklarını söylüyorlar. Bu vaatlerle birlikte mali politika seçimde tekrar ön plana çıktı.