Konutta maliyet baskısı arttı, satışlar geriledi. İnşaat maliyetleri temmuzda yıllık yüzde 28,33 yükselirken konut fiyatlarındaki artış yüzde 25’te kaldı.
Türkiye konut piyasasında temmuz verileri, maliyet, fiyat ve satış tarafında birbirinden farklı yönlere işaret etti. TÜİK’e göre inşaat maliyetleri yıllık bazda yüzde 28,33 artarken, TCMB verileri konut fiyatlarındaki nominal yükselişin aynı dönemde yüzde 25 ile sınırlı kaldığını ortaya koydu. Enflasyondan arındırıldığında ise konut fiyatlarında yüzde 5,1’lik gerileme görüldü. Böylece yeni konut üretim maliyeti artmaya devam ederken, fiyatlar hem enflasyonun hem de maliyet artışının gerisinde kaldı.
MALİYET YÜZDE 28’İN ÜZERİNDE
İnşaat Maliyet Endeksi temmuzda bir önceki aya göre yüzde 1,15, geçen yılın aynı ayına göre ise yüzde 28,33 yükseldi. Yıllık artış hazirandaki yüzde 28,66 seviyesinin altında kalsa da maliyet baskısı sürdü. Malzeme maliyetleri aylık yüzde 1,28, yıllık yüzde 27,13 artarken işçilik maliyetleri aylık yüzde 0,92, yıllık yüzde 30,51 yükseldi. Böylece işçilikteki yıllık artış, malzeme maliyetlerini 3,38 puan geçti. Bina inşaatında yıllık maliyet artışı yüzde 28,37 olarak hesaplandı; bu grupta malzeme maliyetleri yüzde 27,34, işçilik maliyetleri ise yüzde 30,19 arttı. Bina dışı yapılarda ise yıllık maliyet artışı yüzde 28,19 olurken işçilik maliyetleri yüzde 31,65’e çıktı.
KONUT FİYATI MALİYETİN GERİSİNDE
Maliyetlerdeki yüzde 28,33’lük yükselişe rağmen konut fiyatları temmuzda yıllık bazda yüzde 25 arttı. TCMB Konut Fiyat Endeksi, aylık yüzde 1,5 yükselişle 234,8 seviyesine çıktı. Ancak aynı dönemde tüketici enflasyonunun yüzde 31,75 olması nedeniyle konut fiyatları reel olarak yüzde 5,1 değer kaybetti.
İSTANBUL YÜZDE 27 ARTTI
Üç büyükşehirde de tablo farklılaştı. Temmuzda konut fiyatları bir önceki aya göre İstanbul’da yüzde 2,7, Ankara’da yüzde 2,2 arttı, İzmir’de ise yüzde 0,5 geriledi. Yıllık bazda artış İstanbul’da yüzde 27,7, Ankara’da yüzde 26,6 ve İzmir’de yüzde 23,1 oldu. Bölgesel bazda en yüksek yıllık konut fiyat artışı yüzde 35,5 ile Bingöl, Elazığ, Malatya, Tunceli, Van, Bitlis, Hakkari ve Muş bölgesinde görüldü. En düşük artış ise yüzde 16,4 ile Balıkesir ve Çanakkale bölgesinde gerçekleşti. Öte ayndan TCMB’nin Yeni Kiracı Kira Endeksi de benzer bir görünüm sundu. Yeni kiracıların ödediği kira düzeyini izleyen endeks temmuzda aylık yüzde 1,9, yıllık yüzde 28,4 arttı.
SATIŞLAR YÜZDE 17 AZALDI
Maliyet ve fiyat arasındaki fark satışlara da yansıdı. TÜİK verilerine göre temmuzda Türkiye genelinde 123 bin 603 konut satıldı. Böylece satışlar geçen yılın aynı ayına göre yüzde 17 azaldı. Ocak-temmuz döneminde ise toplam satış 823 bin 119 oldu ve yıllık bazda yüzde 5,5 geriledi. Toplam satışlardaki düşüşe karşın ipotekli satışlardaki artış dikkat çekti. Temmuzda ipotekli konut satışları geçen yılın aynı ayına göre yüzde 23,7 yükselerek 23 bin 888’e çıktı. Ocak-temmuz döneminde ipotekli satışlar yüzde 30,9 artarak 166 bin 682 oldu. Buna karşılık ipotek dışındaki satışlar temmuzda yüzde 23,1, yılın ilk yedi ayında yüzde 11,7 azaldı. Ortaya çıkan tabloyu değerlendiren Emlak Uzmanı Emre Kulcanay ise “2026’nın konut piyasası verileri birlikte değerlendirildiğinde konut üreticisi açısından maliyet baskısının devam ettiğini görüyoruz” dedi.