Küresel piyasalar, Orta Doğu’daki jeopolitik riskler ile Japonya ve Çin’de açıklanan verilerden gelen sinyallerin etkisiyle karışık bir görünüm sergiliyor.
Enerji tedarikinin en kritik geçiş güzergâhlarından biri olan Hürmüz Boğazı’nda güvenli gemi trafiğine ilişkin anlaşmada sona yaklaşılıyor. İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, İran ve Umman’ın boğazda güvenli denizcilik rotası belirlenmesine ilişkin anlaşmayı nihai hale getirme aşamasında olduğunu söyledi.
Buna karşın, bölgede iyimserliğin kısa sürede tersine dönebileceği endişesi yatırımcıları temkinli kalmaya zorluyor. Anlaşmaya dair olumlu haber akışına rağmen, petrol şirketi Saudi Aramco’nun Cizan petrol tesislerinin vurulduğu yönündeki gelişmelerin ardından petrol fiyatlarında görülen yükseliş öne çıkıyor.
Analistler, enerji maliyetlerindeki gerilemenin sınırlı kalmasının enflasyon risklerini canlı tuttuğunu, bu nedenle küresel merkez bankalarının şahin duruşunu koruyabileceğini ifade ediyor.
Bu çerçevede, ABD’de cuma günü açıklanacak enflasyon verisinin önemi artmış durumda. Verinin beklentilere paralel gelip gelmemesine bağlı olarak ABD Merkez Bankasının (Fed) atacağı adımlara ilişkin beklentilerde dalgalanma yaşanabileceği belirtiliyor.
Öte yandan ABD Başkanı Donald Trump, Kanadalı uçak firması Bombardier’in ürünlerinin artık ABD’de de satılmayacağını belirterek Kanada’yı Amerikan şirketlerinin ülkedeki faaliyetlerini engellemekle suçladı.
Açıklamada şirketin gelirlerinin yüzde 50’den fazlasının ABD’den geldiğini ve ürünlerinin ise yeterince iyi olmadığını öne süren Trump, “Artık Bombardier ürünleri ABD’de satılmayacak.” ifadesini kullandı.
Buna ek olarak Trump, sosyal medya üzerinden Kanada, Meksika ve Grönland dahil çevredeki bölgeleri “ABD toprağı” olarak gösteren bir harita paylaştı.
Meksika Devlet Başkanı Claudia Sheinbaum, ABD merkezli X şirketinin sosyal medya platformundaki hesabından yaptığı açıklamada, Trump’ın paylaşımına tepki gösterdi. Sheinbaum, Meksika’nın “özgür, bağımsız ve egemen” bir ülke olduğunu belirterek, “hiçbir yabancı ülkenin himayesi altında olmadığını ve olmayacağını” ifade etti.
Yapay zeka alanındaki olumlu gelişmeler ise piyasalarda destekleyici unsur olmayı sürdürüyor.
ABD merkezli yapay zeka şirketi OpenAI’ın şimdiye kadarki en gelişmiş ve akıllı yapay zeka modeli olarak duyurduğu GPT-6 Astra’nın ardından diğer yapay zeka geliştiricilerinin de yatırımlarını artıracağı beklentisi, yarı iletken sektöründe talebin artacağı öngörülerini güçlendirerek teknoloji hisselerine yönelik risk iştahını canlı tuttu.
Bu gelişmelerin etkisiyle enerji arzına ilişkin kaygıların tamamen dağılmaması, petrol fiyatlarını güçlü tutmaya devam etti. Dün yüzde 0,8 artışla 97 dolara çıkan kasım vadeli Brent petrolün varil fiyatı, yeni günde de yüzde 0,6 yükselişle 97,6 dolarda bulunuyor.
ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi yatay seyirle yüzde 4,78 seviyesinde yer alıyor. Hürmüz Boğazı’na ilişkin olası anlaşma ve Japon yenindeki değerlenmenin etkisiyle dün yüzde 0,3 gerileyerek 98,8’e inen dolar endeksi, yeni işlem gününde önceki kapanışına yakın hareket ediyor.
Doların görece zayıflaması ve tahvil faizlerindeki yükselişin sınırlanmasıyla alternatif maliyeti düşen altının ons fiyatı ise yüzde 0,7 artışla 4 bin 434 dolardan işlem görüyor.
Dün İşçi Bayramı dolayısıyla işleme kapalı olan New York borsası bugün yeniden açılacak. ABD’de endeks vadeli kontratlar ise güne karışık başladı.
Avrupa borsalarında dün karışık bir görünüm öne çıkarken, ABD-İran geriliminin enerji fiyatlarına etkisi yatırımcıların odağında kalmayı sürdürüyor.
Dün açıklanan verilere göre, Avro Bölgesi ekonomisi bu yılın ikinci çeyreğinde önceki çeyreğe kıyasla yüzde 0,6 büyüdü. Avro Bölgesi’nde yatırımcı güven endeksi, eylül ayında yükselişini üst üste beşinci aya taşıyarak Şubat 2022’den bu yana en yüksek seviyesine ulaştı.
Almanya’da sanayi üretimi temmuz ayında piyasa beklentilerinin aksine yüzde 1,1 azaldı.
Avrupa Birliği (AB) Komisyonu, Grönland’da dijital bağlantı, temiz enerji ve kritik ham madde alanlarını desteklemek üzere 200 milyon avroluk yatırım paketini duyurdu.
Ayrıca AB Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas, Almanya için Alternatif (AfD) partisinin Saksonya-Anhalt eyalet seçimlerini kazanmasını, Rusya kaynaklı olduğu öne sürülen Avrupa’ya yönelik hibrit saldırı tehditlerine “gözlerini kapatan kesimlerin zemin kazanması” olarak değerlendirdi.
Söz konusu gelişmelerle İngiltere’de FTSE 100 endeksi yüzde 0,08 ve Almanya’da DAX 40 endeksi yüzde 0,15 gerilerken, İtalya’da FTSE MIB 30 endeksi yüzde 0,25 ve Fransa’da CAC 40 endeksi yüzde 0,33 yükseldi. Avrupa’da endeks vadeli kontratlar güne pozitif başladı.
Asya tarafında ise yapay zekaya yönelik iyimserlik, bölgeden gelen makroekonomik veriler ve dolar/yen paritesindeki hareketler fiyatlamalarda belirleyici oluyor.
Japonya’da nihai büyümenin ilk tahminlerin üzerinde gerçekleşmesi ve reel ücretlerdeki artış, Japonya Merkez Bankasına (BoJ) yönelik sıkılaşma beklentilerini desteklerken, Çin’in ağustos ayına ilişkin ihracat ve ithalat verileri güçlü dış ticaret görünümüne işaret ediyor.
Japonya ekonomisi yılın ikinci çeyreğinde yüzde 1,4 ile öncü tahminlerin üzerinde büyüdü. Ülkede cari işlemler dengesi temmuzda yaklaşık 2,99 trilyon yen (yaklaşık 19,5 milyar dolar) fazla verdi.
Çin’in ağustos 2026 dönemi dış ticaret fazlası, piyasa beklentilerine paralel olarak 119,09 milyar dolar seviyesinde gerçekleşti. Bu dönemde ülkenin ihracatı yıllık bazda yüzde 25, aylık bazda da yüzde 28,2 artış kaydetti.
Bu arada Japonya’da kura müdahale söylemlerinin yükseldiği dönemde dolar/yen paritesi 152,89’a gerileyerek 18 Şubat’tan bu yana en düşük seviyesine indi. Analistler, yenin dolar karşısında değer kazanmasının dolar endeksinde gevşemeye katkı sağladığını belirterek, söz konusu durumun varlık fiyatlarında oynaklığın artmasına neden olabileceğini kaydetti.
Söz konusu gelişmelerle kapanışa yakın Japonya’da Nikkei 225 endeksi yüzde 0,1, Güney Kore’de Kospi endeksi yüzde 1,8 ve Çin’de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,4 yükselirken, Hong Kong’da Hang Seng endeksi yüzde 0,5 düştü.
Dün alış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi, günü yüzde 0,99 değer kazanarak 14.151,59 puandan tamamladı.
Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası’nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı ekim vadeli kontrat ise dün akşam seansında normal seans kapanışına göre yüzde 0,20 yükseldi.
Dolar/TL dünü 48,4320’den tamamlarken, bugün bankalararası piyasanın açılışında önceki kapanışın yüzde 0,1 üzerinde 48,4560’tan işlem görüyor.
Analistler, yarın yurt içinde veri gündeminin sakin olacağını, yurt dışında ise Almanya’da dış ticaret dengesinin takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 14.300 ve 14.400 puanın direnç, 14.000 ve 13.900 puanın destek konumunda olduğunu kaydetti.