ABD’nin İran’a yönelik saldırılarını yoğunlaştırması, petrol fiyatlarını ve tahvil faizlerini yukarı çekerek küresel piyasalarda satış baskısını artırıyor.
Jeopolitik tansiyonun yeniden yükselmesi, hisse senedi piyasalarında düşüş eğilimini güçlendirirken tahvil tarafındaki satışları da hızlandırdı. ABD’nin İran’a yönelik yenilenen saldırılarıyla birlikte petrol fiyatları yukarı yönlü hareket etti.
ABD Başkanı Donald Trump dün sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda İran’a yönelik yeni saldırılar düzenlediklerini duyurdu.
Tahran’ı misilleme yapmaması konusunda uyaran Trump, “Eğer başarısız İran devleti, bu son derece haklı saldırıya misilleme yaparsa, çok daha sert ve daha büyük çaplı bir saldırıyla tekrar vurulacak.” ifadesini kullandı.
Trump, İran’a yönelik “en büyük” saldırının halen gerçekleştirilmediğini belirterek, böyle bir adımın İran’a çok büyük tahribat getireceğini savundu. İran basını ise İran ordusunun ABD saldırılarına füze ve insansız hava araçlarıyla misillemede bulunduğunu duyurdu.
Daha sonra CENTCOM, İran’da Devrim Muhafızları Ordusu hedeflerine yönelik başlatılan saldırı dalgasının tamamlandığını bildirdi.
Orta Doğu’da çatışmaların şiddetlenmesi, petrol fiyatları üzerinden ABD Merkez Bankasının (Fed) faiz politikasında daha sıkı bir duruşa gidebileceği endişelerini artırıyor. Bu görünüm hisse senetlerini baskılarken, tahvil piyasasında satış dalgasını da derinleştiriyor.
ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi yüzde 4,82 ile Kasım 2023’ten bu yana, ABD’nin 2 yıllık tahvil faizi yüzde 4,42 ile Ocak 2025’ten bu yana en yüksek seviyeyi gördü. Bu gelişmelerle aralık vadeli Brent petrolün varil fiyatı yüzde 4,1 artarak 95,4 dolar seviyesine çıktı. Ekim vadeli Batı Teksas türü (WTI) ham petrolün varil fiyatı ise yüzde 0,4 artarak 90,6 dolara çıktı.
Öte yandan ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, İran’a karşı yürütülen ekonomik operasyon kapsamında bu hafta bir bankaya yönelik yaptırım açıklanabileceğini kaydetti.
Bessent, Japonya Merkez Bankası (BoJ) Başkanı Kazuo Ueda ile yaptığı görüşmede ise makroekonomik koordinasyon ve para politikası adımlarını ele aldı.
Jeopolitik risklerin yanında Fed yetkililerinin açıklamaları da yatırımcıların odağında bulunuyor. Fed Yönetim Kurulu Üyesi Michael Barr, enflasyonun beş yılı aşkın bir süredir yüksek seyrettiğini söyledi.
Verilerin enflasyonun yüzde 2 hedefine doğru ilerlediğine dair güven vermesi halinde politika duruşunu değerlendirmek için biraz daha zamanları olacağını belirten Barr, “Ancak enflasyonun yeterince yavaşlamadığı görülürse, faizleri artırmak için kararlı bir şekilde hareket etmemiz gerektiğini düşünüyorum.” ifadesini kullandı.
Makroekonomik veri tarafında ABD’de imalat sektörü PMI verisi ağustosta önceki aya kıyasla değişmeyerek 53,9 oldu. Ülkede Tedarik Yönetim Enstitüsünün (ISM) imalat sanayi Satınalma Yöneticileri Endeksi (PMI) ağustosta 54,6’ya gerileyerek imalat sektöründeki büyümenin yavaşladığına işaret etti.
ABD’de JOLTS açık iş sayısı temmuzda 7 milyon 271 bine çıkmasına karşın piyasa beklentilerinin altında kaldı.
Altının onsu yüzde 0,5 azalışla 4 bin 307 dolardan işlem görüyor. Dolar endeksi ise yüzde 0,1 artışla 99,8 seviyesinde seyrediyor.
New York borsası, artan jeopolitik gerilimlerin petrol fiyatları ile tahvil faizlerini tırmandırmasıyla günü düşüşle tamamladı.
Öte yandan Apple’ın yeni üst yöneticisi (CEO) John Ternus, Tim Cook’tan devraldığı görevine başlarken şirketin hisseleri yüzde 2,6 değer kazandı. Dell Technologies’in hisseleri de şirketin bilançosunun beklentileri aşmasının ardından piyasa sonrası işlemlerde yüzde 9,5 arttı.
Söz konusu gelişmelerle Dow Jones endeksi yüzde 0,79, S&P 500 endeksi yüzde 0,71 ve Nasdaq endeksi yüzde 1,03 değer kaybetti.
ABD’de endeks vadeli kontratlar, güne düşüşle başladı.
Avrupa’da da tahvil faizlerindeki sert yükseliş ve Orta Doğu’daki askeri çatışmaların tırmanması, risk iştahını zayıflatarak satış ağırlıklı bir seyri beraberinde getirdi.
Avrupa tarafında tahvil piyasasındaki sert satış baskısı dikkat çekiyor. Almanya’nın 10 yıllık tahvil faizi yüzde 3,36’ya çıkarak 2011’den bu yana, İngiltere’nin 10 yıllık tahvil faizi yüzde 5,24 ile 2008’den bu yana, Fransa’nın 2 yıllık tahvil faizi yüzde 3,15 ile 2024 yılından bu yana en yüksek seviyelerini gördü.
Avro Bölgesi’nde yıllık enflasyon, enerji fiyatlarındaki hızlı artışın etkisiyle ağustosta yüzde 3,3’e çıkarak yaklaşık üç yılın en yüksek seviyesini gördü.
Avro Bölgesi’nde imalat sanayi Satınalma Yöneticileri Endeksi (PMI), ağustosta 52,7 puana çıkarak son 51 ayın en yüksek seviyesine ulaştı.
Söz konusu verilerin ardından Avrupa Merkez Bankasının (ECB) eylül ayı toplantısında faiz artırımına gideceğine yönelik beklentiler güç kazandı. Fransa’da 2027 yılında gerçekleşecek cumhurbaşkanlığı seçimlerinin siyasi belirsizliği artırması da Fransa borsasında satış baskısını destekliyor.
Fransa’da enflasyon kaygıları lüks perakende şirketlerinin hisseleri üzerinde baskı oluştururken, İtalya borsası da bankacılık sektörüne ilişkin endişelerle geriledi.
Söz konusu gelişmelerle İngiltere’de FTSE 100 endeksi yüzde 0,32, Fransa’da CAC 40 endeksi yüzde 0,39, Almanya’da DAX 40 endeksi yüzde 1,10 ve İtalya’da FTSE MIB 30 endeksi yüzde 1,33 değer kaybetti.
Avrupa’da endeks vadeli kontratlar güne düşüşle başladı.
Asya piyasalarında da negatif hava öne çıkıyor. Japonya Merkez Bankası (BoJ) Başkanı Kazuo Ueda, BoJ’un faiz artırımlarını değerlendirmeye devam edeceğini ve ekonomik ve fiyat gelişmelerinin beklentileriyle tutarlı olup olmadığını inceleyeceğini açıklamasında bulundu.
Bu gelişmelerle Japonya’nın 5 yıllık tahvil faizi yüzde 2,30 ile 1994’ten bu yana en yüksek seviyeyi gördü. Ülkenin 10 yıllık tahvil faizi de yüzde 3,017 ile 1995’ten bu yana en yüksek seviyeye ulaştı.
Yeni Zelanda Merkez Bankası, politika faizini 25 baz puan artırarak yüzde 2,75’e çıkardı.
Kapanışa yakın Güney Kore’de Kospi endeksi yüzde 3,4, Japonya’da Nikkei 225 endeksi yüzde 3, Hong Kong’da Hang Seng endeksi yüzde 1, Çin’de Şanghay bileşik endeksi yüzde 1 geriledi.
Dün satış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi günü yüzde 0,73 değer kaybederek 14.229,01 puandan tamamladı.
Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası’nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı ekim vadeli kontrat ise dün yüzde 0,3 geriledi.
Dolar/TL, dün günü yüzde 0,1 artışla 48,2850’den tamamlarken, bugün bankalararası piyasanın açılışında önceki kapanışın hemen üzerinde 48,2940’tan işlem görüyor.
Analistler bugün yurt içinde veri gündeminin sakin olacağını, yurt dışında ise ABD’de haftalık mortgage başvuruları, ADP özel sektör istihdamı, fabrika siparişleri ve dayanıklı mal siparişleri ile Fed’in Bej Kitap raporunun takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 14.100 ve 14.000 puanın destek, 14.300 ve 14.400 puanın direnç konumunda olduğunu kaydetti.