Trump İran la ateşkes. ABD Başkanı Donald Trump, İran’la anlaşma sürecinin bittiğini belirterek, “Artık onlarla anlaşmak istemiyorum. Onlarla uğraşmak zaman kaybı, yalancılar.
ABD Başkanı Donald Trump ile NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, 36. NATO Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi’nin ikinci gününde Beştepe’de ortak açıklama yaptı.
Trump, ABD’nin dün İran’a düzenlediği saldırıya ilişkin yaptığı değerlendirmede, sert ifadeler kullandı.
“Bir saldırı gerçekleştirdik İran’daki çok tehlikeli kişilere. Bunlar hasta insanlar ve cenaze işleriyle uğraşıyorlar ama bunun yerine gemilere roket atmayı seçtiler ve biz de onları dün akşam çok sert vurduk. 20 kat sert vurduk. Yani ‘Ne zaman siz saldırırsanız biz de vuracağız’ dedik. Kirli oynuyorlar ve onların yıllardır listesinde birinci sıradayım ve onlar gerçekten pislikler. Onları sevmiyorum ve onlar kötü insanlar. İran’ın nükleersizleştirilmesini istiyoruz ve nükleersizleştireceğiz. Nükleer silaha erişmelerine izin vermeyeceğiz. Binlerce askerimizi öldürdüler geçmişte ve yüzbinlerce masum insanı öldürdüler. İran’ın beceriksiz olduğunu düşünüyorum, becerikli olsalardı çoktan anlaşma yaparlardı. Onlarla çok vakit harcadık, boşa harcadık diye düşünüyorum ve yapacağımızı yapsak daha iyi olacak. Gemilere füzeler ateşliyorlar ve Suudi Arabistan’a, Kuveyt’e ve birkaç başka noktaya. Ne yaptıklarını bildiklerini düşünmüyorum ama hem kötü insanlar hem de beceriksiz olduklarını düşünüyorum. Eğer becerikli olsalardı şimdiye kadar çoktan anlaşma yaparlardı. 47 yıldır sorun çıkarıyorlar.”
“NATO’DAN MEMNUN DEĞİLİM”
NATO Genel Sekreteri Rutte’ye teşekkür eden Trump, NATO’ya yönelik rahatsızlığını da dile getirdi. Trump, “Grönland konusunda yaptıklarından dolayı NATO’dan memnun değilim. Çünkü terörün bir numaralı devlet destekçisi konusunda bize destek olmak istemediler. Açık konuşmak gerekirse Mark ile de bu konuyu konuşmadım. Bana yardım etmek isteyeceğini düşünüyordum ama zaten onların yardımına ihtiyacımız yok” diye konuştu.
“İSPANYA GERÇEKTEN VAKİT KAYBI”
Almanya, Fransa, İngiltere ve İtalya ile görüşme yaptıklarını aktaran Trump, İspanya ile ilgili sözlerini de sertleştirdi. Trump, “İspanya gerçekten vakit kaybı, onlarla ticaret yapmak da istemiyoruz. İspanya, NATO’da berbat bir müttefik oldu. Hiçbir şeye katılım yapmıyorlar, üstlerine düşeni ödemiyorlar. Onlarla hiçbir şey istemiyorum. Onlarla bütün bağlantıları keselim, ziyaret bile etmeyelim, koşarak dönsünler. İspanya gerçekten hiçbir konuda iyi davranmıyor. Umutsuz vakalar bunlar. Herkes gidiyor üzerine düşeni ödüyor, çalışıyor ve İspanya, bunu hiç gizli de tutmuyorlar. Bu konuda açık konuşuyorlar ve düşmanca davranıyorlar. Sonrasında bakalım arayıp ‘Ne olur sizinle ticaret yapmak istiyoruz efendim’ dediklerinde ne kadar düşmanca davranacaklarını göreceğiz. Bakalım çok daha az iş yapacaklar, onlarla ticaret falan istemiyorum” açıklamasında bulundu.
“GRÖNLAND BİZİM İÇİN BÜYÜK BİR SORUN”
Trump, Grönland konusunu da gündeme taşıdı ve yapılacak toplantıda bu başlığı tekrar açacağını söyledi. “Grönland bizim için büyük bir sorun ve diğer büyük sorun da biz onları istediğimizde çok istemiyorduk ama ‘Bize katılır mısınız?’ dediğimizde ‘Hayır’ dediler ve bizim yanımızda olmadılar. Ama biz hep onların yanında olduk. Trilyonlarca dolar harcadık bu ülkeleri Rusya’dan korumak için ve bizimle hiç ilgisi yoktu. Arada bir okyanus vardı ve uzun vadeli gerçekleşen bir olaydı. Bize iyi de davranmadılar ve Mark bunu çok iyi anlıyor. Bir şeyler bulacağız, şöyle ya da bu şekilde çözeceğiz. Bize adil davranılmadı” dedi.
Grönland’ın kendileri için önemine işaret eden Trump, “Grönland, Amerika Birleşik Devletleri için çok önemli ama Danimarka için önemli değil. Danimarka, Naziler tarafından bir günde ele geçirildiğinde, ki Hitler onları bir günde oradan sürmüştü. Sonrasında bizden Grönland’ın icabına bakmamızı istemişlerdi. Biz burayı kurtardık ve sonrasında aptal gibi geri verdik. Bunu yapmamalıydık. Çünkü burası sadece Amerika Birleşik Devletleri’nin değil, tüm dünyanın savunması için önemli. Danimarka’ya bir faydası yok ama bizim için çok önemli” ifadelerini kullandı. Trump ayrıca Çin’in Panama Kanalı’nı almaya çalıştığını, bunun gerçekleşmeyeceğini söyledi.
“İRAN’LA ANLAŞMAYA ÇALIŞMAK VAKİT KAYBI”
Açıklamasının ardından basın mensuplarının sorularını yanıtlayan Trump, ‘İran ile ateşkes bitti mi?’ sorusuna şu karşılığı verdi:
“İran ile ateşkes benim için bitti. Artık onlarla anlaşmak istemiyorum. Pislik çünkü onlar. Hasta insanlar tarafından yönetiliyorlar. Vahşi, şiddet dolu insanlar. Nükleer silahları olsaydı bunu kullanırlardı. Bana göre bence bitti. Müzakereciler iyi insanlar, müzakere etmek istiyorlar. Bence İran’la anlaşmaya çalışmak vakit kaybı. Yalancılar çünkü. Biz onunla bir anlaşma yaptıysak anlaşma yapmışızdır, herkes tamamdır. Nükleer silah yok dersiniz. Sonra dışarı çıkıyorlar, ‘Biz böyle bir şeyden bahsetmedik bile’ diyorlar. Gerçekten hepsi çıldırmış.”
Müzakerelerin sürüp sürmeyeceği yönündeki soruya da yanıt veren Trump, “Müzakere yapıyorlar. Konuşabilirler ama vakitlerini boşa harcıyorlar. Çünkü yalan söylüyorlar. Hayatım anlaşma yapmakla geçti benim. Başkan olmamı da böyle sağladım. Çok fazla para kazandım, çok fazla başarı sağladım. Muazzam başarılar kazandım. Bunlarla anlaşmaya çalışıyoruz ama bambaşka bir yerden geliyorlar. Bambaşka bir okuldan geliyorlar. Yalan söylüyorlar, hile yapıyorlar. Hasta insanlar, kendi halklarına zarar veriyorlar. 54 bin kişiyi öldürdüler şimdiye kadar. Açık konuşmak gerekirse vaktimi onlarla boşa harcamak istemiyorum. Tabii harika müzakerecilerimiz istiyorlarsa konuşsunlar ama bu insanları sevmiyorum” dedi.
“ERDOĞAN’I SEVİYORUM”
Trump, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’a da ayrı bir başlık açarak övgüde bulundu. Trump, “Cumhurbaşkanı Erdoğan’ı seviyorum. Kırmızı halıyı serdi. Bibi’yi de severim. Tam bir savaş başbakanı. Dün Türkiye’yle ilgili kötü şeyler söyledi. Ama Erdoğan’la konuştum. Düşünün, savaşın sonunda Erdoğan savaşa girebilirdi. İsrail’i çok sevmiyor biliyorsunuz, Bibi’yi de çok sevmiyor. Ama benim yüzümden, benim için savaşa girmedi. Ve biz askeri bir güçten bahsediyoruz. Milyonlarca askere sahip. Çok güçlü bir ordudan bahsediyoruz. Bizim silahlarımıza sahipler. F-35 almak istiyorlar. Ben olmasaydım o da girebilirdi ve diğer tarafta. Karşı tarafta olurdu” diye konuştu.
RUTTE’DEN TRUMP’A ÖVGÜ
NATO Genel Sekreteri Mark Rutte ise ABD’nin İran’ın nükleer ve balistik füze kapasitesini zayıflattığını, bunun İsrail, Orta Doğu, ABD ve dünya güvenliği açısından önemli olduğunu söyledi. Rutte, “Ardından bunu barışçıl bir çözüme ulaştırmaya çalışırken onlar (İran) dün gemilere saldırdı. Bu yüzden dün gece yaptığınızın (ABD’nin İran’a saldırıları) kesinlikle gerekli olduğunu düşünüyorum. Bu, çok güçlü bir karşılıktı ve bu konuda yanınızdayım.” dedi.
“(Trump’a hitaben) Başardığınız gerçekten çok büyük bir zafer ve bunu tekrar söylemek istiyorum.” diyen Mark Rutte, Kanada ile Avrupalı müttefiklerin 2024 yılına kıyasla 2025 ve 2026’da savunma harcamalarını toplam 258 milyar dolar artırdığını aktardı.
Rutte, bu ülkelerin ABD savunma sanayiinden yaptıkları alımlar ve yatırımlar sayesinde ABD’de yaklaşık 200 bin kişilik istihdamın da desteklendiğini vurgulayarak, “Yani burada açıkça görülüyor ki ülkeleri gerçekten harekete geçirmeyi başardınız.” dedi.
Genel Sekreter Rutte, “Ben şunu savunuyorum. Bu koltukta olmasaydınız bunların hiçbiri gerçekleşmezdi. Elbette bunda Rusya’nın etkisi var ama aynı zamanda sizin de etkiniz çok büyük. Bu, gerçekten büyük bir zafer. Bunu siz başardınız.” ifadelerini kullandı.
Grönland konusundaki açıklamalarında Davos Zirvesi’nde varılan anlaşmaya da atıf yapan Rutte, “O anlaşmanın adım adım uygulanmasını sağlayacağım.” taahhüdünde bulundu.