Riyad’ın Patriot hamlesi Atina’da 350 milyon euro tartışması.
Suudi Arabistan’ın Türkiye ve Pakistan ile Mekke Ortak Savunma Anlaşması üzerinden askeri işbirliğini derinleştirdiği dönemde, Riyad ile Atina arasındaki Patriot görüşmeleri yeni bir tartışma başlığına dönüştü. Yunanistan, Suudi Arabistan’da görev yapan Patriot bataryasının karşılığında yaklaşık 350 milyon euroluk modernizasyon desteği beklerken, bu sürecin Yunanistan’ın elindeki 6 Patriot bataryasını kapsaması halinde Adalar Denizi ve Doğu Akdeniz’deki hava savunma dengesi de etkilenebilir.
İMZALAR YENİ ATILDI
Mekke Ortak Savunma Anlaşması’nın ilk aylarını geride bıraktığı süreçte, Riyad’ın Yunanistan ile sürdürdüğü Patriot temasları Ankara açısından da yeni bir tablo oluşturdu. Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan’ın 31 Ağustos’ta İstanbul’da gerçekleştirdiği ilk Stratejik Siyasi ve Savunma Komitesi toplantısının ardından yayımlanan ortak bildiride, kolektif caydırıcılığın güçlendirilmesi, silahlı kuvvetler arasındaki uyumun artırılması, ortak teknoloji geliştirilmesi ve savunma sanayiinde ortak üretim hedefi vurgulandı. Anlaşma kapsamında sekretaryanın Suudi Arabistan’da kurulması da karara bağlandı.
YANBU’DAKİ BATARYALAR
Öte yandan Riyad’ın, Atina ile uzun süredir devam eden savunma ilişkilerinin önemli başlıklarından biri olan Patriot sistemleri için de yeniden masaya oturmaya hazırlanması dikkat çekti. Kathimerini’ye göre Yunanistan Başbakanı Kiryakos Miçotakis ile Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman arasındaki görüşmenin en önemli başlıklarından biri, 2021’den beri Suudi Arabistan’ın Yanbu bölgesinde konuşlandırılan Yunan Patriot bataryasının geleceği olacak. Yunan bataryası, Kızıldeniz kıyısındaki petrol tesisleri ve kritik enerji altyapısının füze ve İHA saldırılarına karşı korunmasında da görev yapıyor.
350 MİLYON EUROLUK PAZARLIK
Görüşmelerin en kritik ayağını Yunan Hava Kuvvetleri’ne ait Patriot sistemlerinin modernizasyonu oluşturuyor. Kathimerini’nin daha önce aktardığı bilgilere göre süreç, Yunanistan’ın elindeki altı uzun menzilli Patriot bataryasının yenilenmesini kapsayacak şekilde ilerledi. Yaklaşık 350 milyon euro olarak hesaplanan maliyetin Suudi Arabistan tarafından karşılanması üzerinde durulurken, Riyad tarafında ise yalnızca Suudi Arabistan’da kullanılan bataryanın yenilenmesini öngören farklı bir yaklaşım bulunduğu belirtiliyor. Yunanistan ayrıca, Suudi Arabistan’daki konuşlandırmanın yılda yaklaşık 6 milyon euroluk maliyetinin halen kendi bütçesinden karşılandığını belirterek maliyet paylaşımı talep ediyor.
İSRAİL İLE DİRSEK TEMASINDALAR
Analistler, Patriot modernizasyonunun Yunanistan’ın hava savunma alanındaki tek hazırlığı olmadığına dikkat çekiyor. Atina aynı dönemde İsrail sistemlerini temel alan yaklaşık 3 milyar euroluk yeni bir hava ve füze savunma ağı kurmaya hazırlanırken, ilk F-35 savaş uçaklarının da 2028 sonunda teslim edilmesi planlanıyor. Patriotların yenilenmesi halinde, bu sistemlerin Yunanistan’ın daha geniş kapsamlı hava savunma ve hava gücü modernizasyonunun önemli parçalarından biri haline gelebileceği ifade ediliyor.
KERPE’DEN GİRİT’E TAŞINDI
Ortaya çıkan tabloyu değerlendirenler, Suudi Arabistan’ın aynı anda iki ayrı savunma ilişkisini yürüttüğünü belirtiyor. Jeostrateji Uzmanı Araştırmacı Dr. Ahmet Uslu ise,
“Patriotların modernizasyonunun gerçekleşmesi durumunda mesele yalnızca Suudi Arabistan’daki Yunan birliğinin kapasitesiyle sınırlı kalmayacak. Altı bataryanın yenilenmesi, Yunanistan’ın ülke genelindeki uzun menzilli hava ve füze savunma ağının güçlenmesi anlamına gelecek. Atina, ağustos ayında bir Patriot bataryasını Kerpe’den Girit’e taşıyarak Suda Körfezi’nin hava savunmasını güçlendirdi” diyor.