Intelligence Online’a göre Fransa’nın dost ülkelerin istihbarat şeflerine Legion d’honneur – Fransa Onur Nişanı ya da Ordre national du Mérite – Ulusal Liyakat Nişanı verme uygulaması yeni değil. Ancak yayın, kötüleşen jeopolitik ortam ve Paris’in yeni stratejik ortaklık arayışlarıyla birlikte bu ödüllendirme politikasının belirgin biçimde hızlandığını aktarıyor. Fransız mevzuatı da “Fransa’ya veya Fransa’nın desteklediği davalara hizmetleriyle öne çıkan” yabancıların Legion d’honneur ile ödüllendirilmesine izin veriyor. Buna karşın yayın organı, söz konusu diplomasinin kontrolden çıktığını ve daha önce de soruşturmalara konu olduğunu vurguluyor.
ONUR NİŞANI YOLSUZLUĞA KONU OLDU
IO’nun analizine göre bu hızlanma, Fransa Dış İstihbarat Servisi DGSE’nin geleneksel ortakların ötesinde yeni güvenlik kanalları açmaya çalıştığı bir döneme denk geliyor. Paris, Ermenistan ile istihbarat ve güvenlik işbirliğini genişletirken hem Orta Doğu hem de Afrika’da daha önce ortaklık kurmadığı ülkelerle de yeni istihbarat girişimleri kurmaya çalışıyor. Bu süreçte nişanlar dağıtılıyor. Ancak hızlanan madalya diplomasisi, yolsuzluk iddialarını da gündemin üst sırasına taşıdı. Legion d’honneur nişanından 2016-2023 yılları arasında sorumlu olan eski Büyük Şansölye, beş yıldızlı General Benoit Puga, Ulusal Mali Savcılığın yürüttüğü yolsuzluk, nüfuz ticareti ve yasadışı çıkar sağlama soruşturması kapsamında Eylül ayında gözaltına alındı. Müfettişler, Puga’nın iş insanı ve eski senatör Jean-Pierre Bansard’ın yakınlarına nişan verilmesi sürecine müdahale edip etmediğini araştırıyor. Puga tutuksuz olarak yargılanmaya devam ediyor.
FRANSA’DA NİŞANLAR TARTIŞILIYOR
Devlet nişanlarının hükümet ve özellikle istihbarat yetkilileri tarafından üçüncü taraflara ve yabancı ülke vatandaşlarına sıkça dağıtılması Fransa’da uzun süredir eleştiriliyor. Eski Cumhurbaşkanı Charles de Gaulle, 1962’de yaşayan Legion d’honneur sahiplerinin sayısını 25 binle sınırlamıştı. IO’nun iddiasına göre bugün yaklaşık 79 bin kişi bu nişanı taşıyor. Ünlü filozof Jean-Paul Sartre nişanı reddederken, dünyaca ünlü oyuncu Catherine Deneuve de 1987’de ödülün “fazla sıradanlaştığını” söylemişti. Geçmişte Vladimir Putin, Beşar Esad ve Nikolay Çavuşesku gibi yabancı devlet liderlerine de Legion d’honneur verilmesi tartışma yaratmıştı. IO’nun kaynaklardan aktardığına göre ulusal madalya ve nişan dağıtımındaki ani artış, Fransa’da “madalya diplomasisi” olarak anılan politikanın kontrolden çıktığı yönündeki değerlendirmeleri güçlendiriyor.