Bursa’da 7 büyüklüğünde deprem uyarısı. Ankara Üniversitesi Jeoloji Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr.
Osmangazi Belediyesinin Bursa’nın fethinin 700. yılı etkinlikleri kapsamında düzenlediği panelde, kentin deprem riski ve jeolojik yapısı çok yönlü olarak ele alındı. Uzmanlar, Bursa’nın geçmiş depremlerini, fay hatlarını ve olası riskleri değerlendirdi.
Panelde konuşan Prof. Dr. Gürol Seyitoğlu, Bursa ve çevresindeki fay sistemlerine ilişkin yürüttükleri çalışmalardan önemli sonuçlar elde ettiklerini anlattı. Türkiye Diri Fay Haritası’nda yer alan fayların, 1855 yılındaki depremlere neden olan faylar kadar uzun olmadığını belirten Seyitoğlu, Bursa Ovası’nı boydan boya geçen yaklaşık 94 kilometrelik bir fay tespit ettiklerini söyledi.
“7 BÜYÜKLÜĞÜNDE DEPREM ÜRETME POTANSİYELİNE SAHİP BİR FAY SİSTEMİMİZ VAR”
Seyitoğlu, fayın deprem üretme kapasitesine ilişkin şu ifadeleri kullandı:
“Buna göre, 7 büyüklüğünde deprem üretme potansiyeline sahip bir fay sistemimiz var. Üstelik bu fay, ovanın bir ucundan diğer ucuna kadar uzanıyor.”
94 KİLOMETRELİK FAY SİSTEMİNE DİKKAT
Bursa’nın tarihî deprem kayıtlarına da değinen Seyitoğlu, 1855 yılında meydana gelen depremlerin ardından oluşan hasarlara ilişkin belgelerin incelendiğini aktardı.
Bu değerlendirmelere göre yaklaşık 94 kilometre uzunluğundaki fayın yarısının kırıldığının düşünüldüğünü ifade eden Seyitoğlu, Susurluk’tan Kestel’e uzanan bölümün kırılmış olması gerektiğinin raporlarda yer aldığını söyledi.
1855 yılında iki deprem meydana geldiğini hatırlatan Seyitoğlu, Kestel’den Yenişehir Ovası’nın iç kesimlerine kadar uzanan bölümün ise o dönemde kırılmadığını düşündüklerini belirtti.
Fayların yıllık yer değiştirme miktarının, biriken gerilmenin hesaplanmasında kritik öneme sahip olduğunu vurgulayan Seyitoğlu, bu verilerin deprem tehlikesinin değerlendirilmesinde kullanıldığını anlattı.
“DEPREM GERÇEKLEŞMEDEN ÖNCE FAYIN YERİNİ BİLİYORUZ”
Türkiye’nin farklı bölgelerinde de ovaları boydan boya geçen fayların bulunduğunu söyleyen Seyitoğlu, bazı fayların varlığının ancak depremlerden sonra anlaşılabildiğine dikkat çekti.
Bursa’nın bu açıdan farklı bir konuma sahip olduğunu ifade eden Seyitoğlu, şu değerlendirmeyi yaptı:
“Bursa’nın avantajı ise deprem gerçekleşmeden önce fayın ovanın içinde bulunduğunu biliyor olmamız. Bu bilgi doğrultusunda gerekli önlemlerin alınması gerekiyor.”
BURSA’NIN DEPREM GEÇMİŞİ MASAYA YATIRILDI
Osmangazi Belediyesi ev sahipliğinde, Jeoloji Mühendisleri Odası Güney Marmara Şubesi ve Jeolojik Mirası Koruma Derneğinin katkılarıyla düzenlenen “Geçmiş ve Gelecek Düşüncelerinde Bursa’da Deprem” paneli, Panorama 1326 Fetih Müzesi’nde gerçekleştirildi.
Bursa’nın fethinin 700. yılı etkinlikleri kapsamında yapılan panelde, kentin geçmişte yaşadığı depremler, jeolojik özellikleri ve gelecekteki deprem tehlikelerine karşı alınması gereken önlemler gündeme geldi.
Jeolojik Mirası Koruma Derneği Üyesi Prof. Dr. Hükmü Orhan’ın moderatörlüğünde gerçekleştirilen programa alanında uzman akademisyenler katıldı.
Panelde UNESCO Bursa Alan Başkanı Prof. Dr. Neslihan Dostoğlu, “Deprem, Mimarlık ve Bursa: Tarihi Bir Perspektif” başlıklı sunumunda depremlerin mimarlık ve kent tarihi üzerindeki etkilerini anlattı.
Ankara Üniversitesi Mühendislik Fakültesi emekli öğretim üyesi Prof. Dr. Nizamettin Kazancı ise “İnsan Yerleşimleri, Doğal Kaynaklar ve Jeolojik Miras” başlıklı konuşmasında yerleşim alanları ile doğal çevre arasındaki ilişkiyi değerlendirdi.
Prof. Dr. Gürol Seyitoğlu, “Deprem Tehlikesi Açısından Havza Biçen Faylar Arasında Bir Karşılaştırma” başlıklı sunumunda fay sistemlerine ilişkin bulgularını paylaştı. Dr. Öğretim Üyesi İbrahim Karahancı da “Gökmenzade’nin İşaretnüması’nda 1855 Depremi” başlıklı konuşmasında tarihî kaynaklardan yola çıkarak Bursa’nın deprem geçmişini aktardı.
1855 DEPREMİNİN YIKICI ETKİSİ ANİMASYONLA ANLATILDI
Panel başlamadan önce, 1855 yılında Bursa’da meydana gelen depremin yol açtığı yıkımı konu alan bir animasyon film gösterildi.
Tarihî depremin kent üzerindeki etkilerini görsel olarak aktaran filmle, Bursa’nın geçmişte yaşadığı afetler ve depreme hazırlıklı olmanın önemi bir kez daha gündeme taşındı.
“1900 YILINDAN ÖNCEKİ DEPREMLERİ TARİHÎ KAYITLARDAN ÖĞRENİYORUZ”
Jeoloji Mühendisleri Odası Güney Marmara Şube Başkanı Mehmet Yıldız, panelin Bursa’nın fethinin 700. yılı kapsamında düzenlendiğini belirterek tarihî kayıtların deprem araştırmalarındaki yerine dikkat çekti.
1900’lü yıllardan öncesinin tarihî dönem, sonrasının ise aletsel dönem olarak kabul edildiğini ifade eden Yıldız, günümüzde depremlerin büyüklüğü, derinliği ve etki alanına ilişkin ölçümlerin yapılabildiğini söyledi.
1900 yılından önce aletsel ölçümlerin mümkün olmadığını hatırlatan Yıldız, geçmişte yaşanan depremlerin anlaşılmasında kitabelerin, tarihçilerin araştırmalarının ve diğer tarihî belgelerin önemli kaynaklar olduğunu vurguladı.
Yıldız, panelin düzenlenmesine katkı sağlayan Osmangazi Belediye Başkanı Erkan Aydın’a, AR-GE Müdürü Serkan Cebeci’ye, akademisyenlere ve organizasyonda görev alanlara teşekkür etti.
“BİLİM VE AKIL ÖNCELİĞİMİZ OLACAK”
Osmangazi Belediye Başkan Yardımcısı İbrahim Emre Tonaroğlu, 2026 yılının Bursa’nın fethinin 700. yılı olması nedeniyle bir yıla yayılan etkinlik programı hazırladıklarını söyledi. Kutlamaları yalnızca festival, yürüyüş ve eğlence etkinlikleriyle sınırlı tutmak istemediklerini belirten Tonaroğlu, bilimsel çalışmalarla Bursa’ya kalıcı katkılar sağlamayı hedeflediklerini ifade etti.
Tonaroğlu, Osmangazi Belediye Başkanı Erkan Aydın’ın göreve geldiği günden bu yana bilim ve aklı öncelik olarak vurguladığını belirterek deprem panelinin de bu anlayış doğrultusunda düzenlenen çalışmalardan biri olduğunu söyledi.
BURSA’NIN JEOLOJİK MİRASINA DİKKAT ÇEKİLDİ
Ankara Üniversitesi Mühendislik Fakültesi emekli öğretim üyesi Prof. Dr. Nizamettin Kazancı, jeolojik mirasın doğal mirasın bir parçası olduğunu belirtti.
Fosil, kayaç, mineral ve yer şekilleri gibi doğal varlıkların jeolojik geçmişe ilişkin önemli bilgiler sunduğunu anlatan Kazancı, Bursa’nın bu alanda büyük bir potansiyele sahip olduğunu söyledi.
Kentin jeolojik mirasına ilişkin temel bilgilerin daha önce yayımlandığını ifade eden Kazancı, bu birikimin değerlendirilmesinde karar vericilere ve Bursalılara önemli görevler düştüğünü vurguladı.
Belediyelerin bu tür bilimsel çalışmalara öncülük etmesinin yaygın olmadığını belirten Kazancı, organizasyon nedeniyle Osmangazi Belediyesini tebrik etti.
“DEPREMLERE HAZIRLIKLI OLMAMIZ GEREKİYOR”
UNESCO Bursa Alan Başkanı Prof. Dr. Neslihan Dostoğlu da deprem tehlikesinin farklı disiplinlerin katkısıyla değerlendirilmesi gerektiğine dikkat çekti.
Bursa’nın birinci derece deprem bölgesinde bulunduğunu ifade eden Dostoğlu, fay hatlarının değiştirilemeyeceğini, bu nedenle afetlere karşı hazırlıklı olmanın büyük önem taşıdığını söyledi.
Dostoğlu, geçmişte yaşanan depremlerden çıkarılacak derslerle can ve mal kayıplarını azaltmaya yönelik önlemlerin değerlendirilmesi gerektiğini belirtti.
Panel, Bursa’nın tarihî ve jeolojik birikiminin deprem tehlikesiyle birlikte ele alınması ve kentin afetlere karşı hazırlığının güçlendirilmesine yönelik değerlendirmelerle tamamlandı.