AB’den çocuklar için dijital güvenlik hamlesi. Avrupa Komisyonu’nun 17 Eylül’de sunduğu EU KIDS Act teklifi, çocukların sosyal medya ve dijital platformlarda korunmasına yönelik yeni kurallar getiriyor.
Avrupa Birliği, çocukların dijital ortamda korunmasına yönelik en kapsamlı adımlarından birini atmaya hazırlanıyor. Avrupa Komisyonu’nun 17 Eylül’de sunduğu EU KIDS Act teklifi, sosyal medya platformlarından video paylaşım sitelerine, çevrim içi oyunlardan yapay zeka sohbet botlarına kadar uzanan geniş bir alanda yeni kurallar getiriyor. Düzenlemenin merkezinde ise çocukların kendilerini koruması değil, dijital hizmetlerin çocuklara zarar vermeyecek şekilde tasarlanması yer alıyor.
SONSUZ KAYDIRMA, OTOMATİK OYNATMA
Teklifte, platformların çocukları uzun süre çevrim içi tutmaya yönelten tasarım tercihleri öne çıkıyor. Bunların başında sosyal medya akışının hiç bitmediği “sonsuz kaydırma” geliyor. Bir başka hedef ise videoların kullanıcı herhangi bir seçim yapmadan art arda başlamasını sağlayan otomatik oynatma (autoplay) özelliği. Çocuklara yönelik hizmetlerde aşırı kullanımı teşvik eden ödül mekanizmaları ve gece saatlerinde gönderilen anlık bildirimler de sınırlandırılacak. Avrupa Komisyonu’na göre mesele yalnızca çocuğun ekranda ne kadar kaldığı değil, kullanılan uygulamanın nasıl tasarlandığı.
13 YAŞIN ALTINA SOSYAL MEDYA YASAĞI
Teklif, sosyal medya kullanımında AB genelinde ortak bir yaş sınırı oluşturuyor. 13 yaşından küçük çocuklar kendi sosyal medya hesaplarını açamayacak. 13-15 yaş arasındaki çocuklar ise ebeveyn tarafından yönetilen “mini hesaplar” üzerinden sınırlı özelliklerle sosyal medya kullanabilecek. Bu hesaplarda günlük kullanım süresine ilişkin de kısıtlama öngörülüyor. 15 yaşından itibaren ise çocukların kendi sosyal medya hesaplarını bağımsız şekilde yönetmesine izin verilmesi planlanıyor. Kurallar yalnızca Instagram, TikTok gibi sosyal medya platformlarıyla sınırlı kalmayacak. Video paylaşım platformları, çevrim içi oyunlar, uygulama mağazaları ve çocukların kullandığı yapay zeka sohbet botları da düzenlemenin kapsamına girecek.
“ÇOCUĞU DEĞİL, UYGULAMAYI DEĞİŞTİR”
AB’nin yeni yaklaşımında öne çıkan temel kavramlardan biri “safety by design” yani tasarım gereği güvenlik. Buna göre platformlar, ürünlerini piyasaya sunduktan sonra ortaya çıkan sorunları düzeltmekle yetinmeyecek. Daha baştan çocuklar açısından güvenli olduklarını göstermek zorunda olacak. Özellikle çocuğun davranışlarını analiz ederek onu daha fazla içerik tüketmeye yönlendiren kişiselleştirilmiş öneri sistemleri de mercek altında. Çocuklara yönelik akışların, kullanıcı davranışına göre sürekli yeniden şekillendirilmesi yerine daha güvenli ve kişiselleştirilmemiş seçenekler sunulması öngörülüyor.
YAŞINI BEYAN ETMEK YETERLİ OLMAYACAK
Yeni sistemde sosyal medya hesabı açarken doğum tarihini yazmak tek başına yeterli olmayacak. Platformların kullanıcıların yaşını doğrulayan sistemler kurması gerekecek. Ancak AB, bu doğrulamanın kimlik bilgilerinin platformlara aktarılması anlamına gelmemesi için AB Yaş Doğrulama Uygulaması ve dijital kimlik cüzdanları gibi yöntemler üzerinde duruyor. Amaç, platformun kullanıcının kim olduğunu öğrenmeden yalnızca gerekli bilgiyi, yani belirli yaşın üzerinde olup olmadığını doğrulayabilmesi.
SOHBET BOTLARI DA KAPSAMDA
Düzenlemenin bir başka dikkat çekici tarafı ise yapay zeka sistemleri. Çocukların kullandığı yapay zeka sohbet botlarının varsayılan olarak kapalı olması ve çocukları kendilerine duygusal olarak bağımlı hale getirebilecek davranışlardan kaçınması öngörülüyor. Böylece AB, çocukların dijital güvenliğini yalnızca sosyal medya başlığıyla değil, sosyal medya, oyun ve yapay zekanın birlikte oluşturduğu yeni dijital ekosistem üzerinden ele alıyor.