ABD’nin barış planları Ukrayna savaşında yine sonuç vermedi. ABD yönetimi, Rusya-Ukrayna savaşını bitirmek için yeni bir barış paketi üzerinde çalışıyor.
ABD’nin Rusya-Ukrayna savaşını sona erdirmek için hazırladığı yeni diplomatik paketin de taraflar arasında uzlaşma üretmediği ileri sürüldü. The Economist’in aktardığı plana göre, Kiev’in NATO üyeliğinden vazgeçmesi halinde Avrupa Birliği üyeliği ve yatırım desteği gündeme geliyor. Donbas’ta askerden arındırılmış bölge oluşturulması, Rusya’ya yönelik yaptırımların gevşetilmesi ve Moskova-Washington ekonomik ilişkilerinin yeniden kurulması da seçenekler arasında yer alıyor. Buna karşın Ukrayna’nın Avrupa Birliği’ne kabulü ABD’nin tek başına verebileceği bir karar değil; üye ülkelerin onayını gerektiriyor. Taraflardan yeni pakete dair resmi bir kabul açıklaması ise henüz yapılmadı.
30 GÜNLÜK ATEŞKES DE SAĞLANAMADI
Donald Trump’ın Ocak 2025’te yeniden başkanlığa gelmesinin ardından Washington, savaşın kısa sürede sona ereceğini söyleyerek diplomatik temaslarını hızlandırdı. 11 Mart 2025’te Cidde’de ABD ve Ukrayna heyetleri, Rusya’nın da kabul etmesi şartıyla 30 günlük ateşkes önerisinde uzlaştı. Moskova ise ateşkesin Ukrayna ordusuna yeniden silahlanma fırsatı vermemesi gerektiğini savunarak çeşitli koşullar ileri sürdü. Aynı yıl Karadeniz’de gemilere yönelik saldırıların durdurulması ve enerji altyapısının korunmasına ilişkin görüşmeler de yapıldı. Ancak uygulama koşulları ve yaptırımlar konusundaki anlaşmazlıklar nedeniyle kapsamlı bir ateşkese ulaşılamadı. Trump ile Putin’in Ağustos 2025’te Alaska’da gerçekleştirdiği zirve de kalıcı bir barış anlaşmasıyla sonuçlanmadı.
TOPRAK TAVİZLERİ VE NATO’DAN VAZGEÇME ŞARTI
Kasım 2025’te ortaya çıkan 28 maddelik Amerikan barış taslağı, savaşın bitmesi karşılığında Ukrayna ordusunun 600 bin askerle sınırlandırılmasını, ülkenin NATO üyeliğinden vazgeçmesini ve işgal altındaki bölgelerde Rusya lehine toprak düzenlemeleri yapılmasını öngörüyordu. Axios’un yayımladığı taslakta Rusya’ya yaptırımların aşamalı olarak kaldırılması, Moskova’nın G8’e dönmesi ve dondurulmuş Rus varlıklarının ekonomik projelerde kullanılması da yer aldı. Kiev ve Avrupa ülkeleri, özellikle toprak tavizleri ve güvenlik garantileri konusunda itirazlarını dile getirdi. Plan sonraki müzakerelerde değişikliğe uğrasa da üzerinde uzlaşılan nihai bir metne dönüşmedi. 2026’nın başındaki görüşmeler de temel anlaşmazlıkları çözmedi.
DONBAS VE EKONOMİK PAZARLIK
Washington, 2026 boyunca hava saldırılarının durdurulması, cephe hattında ateşkes ve Donbas’ta tampon bölge oluşturulması gibi seçenekleri değerlendirmeyi sürdürdü. Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, ağustos ayında bazı teklifleri kabul edilemez olarak nitelendirdi. Eylül ayında bu kez Trump’ın özel temsilcisi Steve Witkoff ile damadı Jared Kushner, Moskova’da Putin’le görüştükten sonra Kiev’e geçti ancak herhangi bir anlaşma açıklanmadı. The Washington Post’un 13 Ekim’de aktardığı yeni dört başlıklı yaklaşım ise Ukrayna’nın yeniden inşasını, Batılı güvenlik garantilerini, mevcut cephe hattında ateşkesi ve enerji anlaşmalarını bir araya getiriyordu. Son tekliflerde Rusya’ya ticari teşvikler, Ukrayna’ya ise güvenlik ve yatırım vaatleri öne çıktı. Ancak savaşın temel düğümü değişmedi: Moskova toprak taleplerinden, Kiev ise egemenlik ve güvenlik koşullarından geri adım atmıyor. Washington’un peş peşe hazırladığı planlar bugüne kadar savaşı sona erdiremedi.