Orta Doğu’da tırmanan gerilim ve Fed Tutanaklar’ından gelen mesajlar, küresel piyasalarda risk iştahını baskı altında tutuyor. ABD ile İran arasındaki karşılıklı askeri hamleler jeopolitik endişeleri canlı tutarken, petrol fiyatlarındaki sert hareketler de enflasyon beklentilerini yeniden öne çıkardı.
ABD Başkanı Donald Trump’ın İran ile ateşkesin bittiğini belirterek, “Artık onlarla anlaşmak istemiyorum.” demesi piyasalardaki tedirginliği artırdı. Ardından ABD güçlerinin İran’a yönelik yeni bir saldırı düzenlemesiyle tansiyon daha da yükseldi.
ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), yaklaşık 90 askeri hedefin vurulduğunu ve “İran’a karşı ek bir saldırı turunu tamamladığını” duyurdu.
Trump ise kısa süre önce yaptığı açıklamada İran’ın ABD ile anlaşma yapmayı “çok istediğini” söyledi. Bu açıklama, gerilimi bir ölçüde yumuşatsa da piyasalarda temkinli duruşu değiştirmedi.
Jeopolitik risklerin tamamen ortadan kalkmaması fiyatlamalar üzerinde baskı yaratmayı sürdürürken, petrol cephesinde de hızlı yükselişler görüldü. Brent petrolün varil fiyatı dün 22 Haziran’dan bu yana ilk kez 80 doları gördü.
Dünya enerji piyasaları açısından kritik geçiş noktalarından biri olan Hürmüz Boğazı’nda tanker trafiğindeki sert düşüş de yakından izlendi. Önceki gün 14 tankerin geçtiği boğazdan dün yalnızca 7 tankerin geçmesi, bölgedeki risklerin enerji taşımacılığına etkisini ortaya koydu.
Analistler, boğazdaki gemi hareketliliğinin farklı platformlardan takip edildiğini, bazı gemilerin sinyalizasyon sistemlerini kapatarak seyretmesi nedeniyle verilerde farklılık oluşabildiğini belirtti.
Fed’in yayımladığı Tutanaklar, banka yetkililerinin çoğunun yapay zeka kaynaklı güçlü talep, Orta Doğu’daki savaş ya da tarife etkileri nedeniyle enflasyonun yüksek kalması halinde faiz artırımlarının gerekebileceğini düşündüğünü ortaya koydu.
Tutanaklar’da, tüm yetkililerin son toplantıda politika faizinin mevcut aralığının korunmasını desteklediği aktarıldı. Ayrıca bazı yetkililerin, yapay zeka kaynaklı güçlü talebin enflasyonu yukarıda tutabilecek unsurlar arasında yer aldığını savunduğu bildirildi.
Uluslararası Para Fonu (IMF) ise Dünya Ekonomik Görünüm Raporu’nu güncelledi. Fon, küresel büyüme tahminini bu yıl için yüzde 3,1’den yüzde 3’e çekti. IMF Raporu’nda Türkiye ekonomisinin bu yıl yüzde 2,9, gelecek yıl yüzde 3,6 büyümesinin beklendiği kaydedildi.
Bu gelişmelerin ardından ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi 2 baz puan artışla yüzde 4,58’e yükselirken, yeni günde yatay bir görünüm izliyor.
Petrol fiyatlarındaki yükselişin enflasyon korkularını güçlendirmesi, merkez bankalarına ilişkin şahin beklentileri artırarak altın üzerinde baskı oluşturdu. Altının onsu dün yüzde 0,7 gerileyerek 4 bin 77 dolara indi ve düşüşünü 3. işlem gününe taşıdı. Ons altın yeni işlem gününde de yüzde 0,3 kayıpla 4 bin 67 dolardan işlem görüyor.
Dolar endeksi 100,9 seviyesinde yatay seyrederken Brent petrolün varil fiyatı yüzde 0,5 düşüşle 78,6 dolar oldu. Aynı görünümle S&P 500 endeksi yüzde 0,28 ve Dow Jones endeksi yüzde 1,09 düştü. Nasdaq endeksi ise yüzde 0,2 yükseldi. ABD’de endeks vadeli kontratlar güne pozitif başladı.
Avrupa borsaları da dün Orta Doğu’daki gerilimin daha da tırmanabileceği kaygılarıyla satıcılı bir seyir izledi. Trump’ın açıklamaları risk iştahını zayıflatırken, petrol fiyatlarındaki artışın yarattığı enflasyon endişeleri de kayıpları derinleştirdi. Öte yandan yükselen enerji fiyatları, enerji şirketleri hisselerini destekledi.
Trump’ın İspanya’ya yönelik “Artık herhangi bir ticari iş yapmak istemiyoruz.” açıklamasının ardından İspanya’da IBEX 35 endeksi düşüşe öncülük etti. Bölge tahvil faizlerinde yükseliş görülürken, İngiltere Merkez Bankasını (BoE) yıl sonuna kadar 1 kez faiz artışı yapacağına yönelik beklentiler de güç kazandı.
Bu gelişmelerle İngiltere’de FTSE 100 endeksi yüzde 1,66, Fransa’da CAC 40 endeksi yüzde 2,18, Almanya’da DAX 40 endeksi yüzde 2,23 ve İtalya’da FTSE MIB 30 endeksi yüzde 1,22 geriledi. Avrupa’da endeks vadeli kontratlar yeni güne pozitif başladı.
Asya tarafında Japonya hariç satış ağırlıklı bir görünüm öne çıkarken, yarı iletken sektöründeki toparlanma eğilimi dikkat çekti.
Analistler, yapay zeka şirketi OpenAI’ın yeni modellerini kullanıma sunmaya hazırlanmasının, bu alandaki gelişmelerin hız kesmeden sürdüğünü ve yatırımcı ilgisinin canlı kaldığını gösterdiğini ifade etti.
Bölgede bugün açıklanan verilere göre Çin’de enflasyon haziranda yıllık bazda yüzde 1 ile beklentilerin altında kaldı. Ülkede Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE) ise yüzde 4,1 artarak tahminlere paralel gerçekleşti.
Kapanışa yakın işlemlerde Japonya’da Nikkei 225 endeksi yüzde 1,4 yükselirken Güney Kore’de Kospi endeksi yüzde 0,73, Çin’de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,15 ve Hong Kong’da Hang Seng endeksi yüzde 0,81 geriledi.
Dün satış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi, günü yüzde 2,12 kayıpla 14.189,96 puandan tamamladı.
Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası’nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı ağustos vadeli kontrat ise dün akşam seansında normal seans kapanışına göre yüzde 0,33 yükseldi.
Dolar/TL dünü 46,8450’den tamamlarken, bugün bankalararası piyasanın açılışında önceki kapanışın yüzde 0,1 üzerinde 46,8710’dan işlem görüyor.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Türkiye’nin ev sahipliğinde Cumhurbaşkanlığı Külliyesi’nde düzenlenen 36. NATO Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi’nin ardından basın toplantısı düzenledi. Erdoğan, “Zirveye tüm müttefikler lider düzeyinde iştirak etti. Bunu Türkiye’ye duyulan güvenin ve diplomasimizin saygınlığının yeni bir ispatı olarak görüyoruz.” dedi.
Analistler, bugün yurt içinde haftalık para ve banka istatistikleri, yurt dışında ise ABD’de haftalık işsizlik maaşı başvuruları, 2. el konut satışları ve Almanya’da dış ticaret dengesi verilerinin izleneceğini belirtti. Teknik açıdan BIST 100 endeksinde 14.100 ve 14.000 puan destek, 14.250 ve 14.300 puan ise direnç konumunda bulunuyor.